“എന്ത്?”
“അർജുന് എന്തെങ്കിലും സംഭവിക്കുമോ എന്ന്.”
അവൾ മറുപടി പറഞ്ഞില്ല.
“അവനെ ഞാൻ ഉപദ്രവിക്കില്ല.”
“ഞാൻ എങ്ങനെ വിശ്വസിക്കും?”
“വിശ്വസിക്കണമോ വേണ്ടയോ എന്നത് നിന്റെ തീരുമാനം. പക്ഷേ ഞാൻ പറഞ്ഞത് സത്യമാണ്.”
ലച്ചു എഴുന്നേറ്റു.
“അപ്പോൾ എന്തിനാണ് എന്നെ ഇവിടെ കൊണ്ടുവന്നത്?”
“നിന്നോട് സംസാരിക്കാൻ.”
“അജുവിനെക്കുറിച്ചാണോ?”
“അതെ.”
“എനിക്ക് അവനെ ഇഷ്ടമാണ്.”
“എനിക്കറിയാം.”
“ഞാൻ അവനെ വിട്ടുപോകില്ല.”
കൃഷ്ണൻ മേനോൻ ദേഷ്യപ്പെട്ടില്ല.
ശബ്ദം ഉയർത്തിയില്ല.
“അർജുൻ ഇപ്പോൾ നിനക്ക് ശരിയായ പങ്കാളിയല്ല.”
ലച്ചുവിന്റെ മുഖം കടുത്തു.
“അവന് പണമില്ലാത്തതുകൊണ്ടാണോ ?”
“അല്ല.”
“അവന്റെ കുടുംബം നമ്മളെപ്പോലെ അല്ലാത്തതുകൊണ്ടാണോ ?”
“അല്ല.”
“പിന്നെ?”
അദ്ദേഹം കുറച്ചുനേരം മകളെ നോക്കി.
“ഞാൻ നിന്റെ അമ്മയെ പ്രണയിച്ച് വിവാഹം കഴിച്ചതാണെന്ന് നിനക്കറിയാം.”
ലച്ചുവിന്റെ ദേഷ്യം അല്പം കുറഞ്ഞു.
“അറിയാം.”
“അന്ന് അവളുടെ കുടുംബം എന്നെ അംഗീകരിച്ചിരുന്നില്ല. എനിക്ക് ഇപ്പോഴുള്ളതിന്റെ ചെറിയൊരു ഭാഗം പോലും അന്ന് ഉണ്ടായിരുന്നില്ല.”
അദ്ദേഹം ശാന്തമായി തുടർന്നു:
“പണം നോക്കി പ്രണയത്തെ അളക്കരുതെന്ന് ഞാൻ ജീവിതത്തിൽനിന്ന് പഠിച്ചതാണ്.”
“പിന്നെ അജുവിനെ എന്തിന് എതിർക്കുന്നു?”
“ഞാൻ അവനെ എതിർക്കുന്നില്ല.”
“അപ്പൊ ഇപ്പോൾ പറഞ്ഞത്?”
“ഇപ്പോൾ അവൻ നിനക്കു യോജിച്ചവനല്ലെന്നാണ് പറഞ്ഞത്. ഒരിക്കലും യോജിക്കില്ലെന്ന് പറഞ്ഞിട്ടില്ല.”
ലച്ചു വീണ്ടും ഇരുന്നു.
കൃഷ്ണൻ മേനോൻ മുന്നോട്ടുചാഞ്ഞു.
“നിങ്ങൾ രണ്ടുപേരുടെയും പ്രായം എത്രയാണ്?”
“അത് പ്രധാനമല്ല.”
“വളരെ പ്രധാനമാണ്.”
“ഞങ്ങൾ കുട്ടികളല്ല.”
“മുതിർന്നവരുമല്ല.”
അവൾ പ്രതിഷേധിക്കാൻ തുടങ്ങിയപ്പോൾ അദ്ദേഹം കൈ ഉയർത്തി.
“കേൾക്ക്.”
ലച്ചു മിണ്ടാതായി.
“നിനക്കു എഞ്ചിനീയറിങ് എത്രമാത്രം ഇഷ്ടമാണ്?”
അവൾ ഉടനെ മറുപടി പറഞ്ഞില്ല.
“സത്യം പറയണം.”
“കുഴപ്പമില്ല.”
“അതാണ് പ്രശ്നം.”
“എന്ത്?”
“നീ അതിനെ സ്നേഹിക്കുന്നില്ല.”
“എന്നാലും പഠിക്കാം.”
“പഠിക്കാം. പക്ഷേ അതിനുശേഷം?”
അവൾ തലകുനിച്ചു.
“നീ എന്റെ ഏക അവകാശിയാണ്.”
ലച്ചുവിന്റെ മുഖം കടുത്തു.
“എനിക്ക് കമ്പനി വേണ്ട.”
“ഇപ്പോൾ വേണ്ടെന്ന് പറയാം.”
“എപ്പോഴും വേണ്ട.”
“അത് എന്നോടുള്ള നിന്റെ ദേഷ്യമാണ് സംസാരിക്കുന്നത്.”
അദ്ദേഹം ശാന്തമായി പറഞ്ഞു:
“ഞാൻ ഉണ്ടാക്കിയ സാമ്രാജ്യം പണം മാത്രമല്ല. ആയിരക്കണക്കിന് കുടുംബങ്ങൾ അതിൽ ആശ്രയിക്കുന്നു. കമ്പനികൾ, ആശുപത്രികൾ, സാമ്പത്തിക സ്ഥാപനങ്ങൾ, നിർമാണപ്രവർത്തനങ്ങൾ. അതെല്ലാം ഭാവിയിൽ ഉത്തരവാദിത്തമുള്ള
ഒരാളുടെ കൈകളിലെത്തണം.”
“അതിന് ആളുകളെ നിയമിക്കാം.”
“നേതൃത്വം നിയമിക്കാൻ കഴിയില്ല. പഠിപ്പിക്കാം. വളർത്താം. പക്ഷേ ചുമതല അവസാനം ഉടമസ്ഥതയിലേക്കാണ് എത്തുന്നത്.”
ലച്ചു മിണ്ടാതെ ഇരുന്നു.
“നിന്നെ ഒരു പ്രത്യേക ബിരുദത്തിലേക്ക് നിർബന്ധിക്കരുതെന്ന് ഞാൻ തീരുമാനിച്ചിരുന്നു. അതുകൊണ്ട് നിനക്കിഷ്ടമുള്ള കോഴ്സ് പഠിക്കാൻ അനുവദിച്ചു.”
“അത് വലിയ ഔദാര്യമാണോ?”
“അല്ല. ഒരു അച്ഛന്റെ കടമ.”
അദ്ദേഹത്തിന്റെ ശബ്ദത്തിൽ ദേഷ്യമില്ല.
“പക്ഷേ എന്റെ പദ്ധതി വ്യക്തമായിരുന്നു. ബിരുദം കഴിഞ്ഞ് നീ മാനേജ്മെന്റ് പഠിക്കണം. കമ്പനി എങ്ങനെ പ്രവർത്തിക്കുന്നു എന്നറിയണം. തീരുമാനങ്ങൾ എടുക്കാൻ പഠിക്കണം.”
“അതിൽ അജു എങ്ങനെ തടസ്സമാകുന്നു?”
കൃഷ്ണൻ മേനോൻ നേരെ അവളുടെ കണ്ണുകളിലേക്ക് നോക്കി.
“അവൻ നിന്നെ തടയുന്നില്ല. നീ നിന്നെത്തന്നെ അവനു ചുറ്റും പൂട്ടുകയാണ്.”
ലച്ചു ഞെട്ടി.
“എന്ത്?”
“ഒരു ചെറുപ്പക്കാരനെക്കുറിച്ച് ചോദിക്കുമ്പോൾ നീ നിന്റെ പഠനം മറക്കുന്നു. നിന്റെ സുരക്ഷ മറക്കുന്നു. വീട്ടിൽനിന്ന് ഇറങ്ങിപ്പോകുന്നു. സ്വന്തം ജീവിതത്തിന്റെ ദിശയെക്കുറിച്ച് ചിന്തിക്കുന്നത് നിർത്തുന്നു.”
“അവനുവേണ്ടി ഞാൻ ഒന്നും ഉപേക്ഷിച്ചിട്ടില്ല.”
“ഇനിയും.”
ആ ഒരു വാക്ക് അവളെ നിശ്ശബ്ദയാക്കി.
“അർജുൻ നല്ല ചെറുപ്പക്കാരനാകും. ധൈര്യമുണ്ട്. ഉത്തരവാദിത്തമുണ്ട്. നിന്നെ രക്ഷിക്കാൻ സ്വന്തം ജീവൻ പണയപ്പെടുത്തി. അതിന് ഞാൻ അവനോട് കടപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.”