അവൾ തിരിച്ച് നടുമുറ്റത്തേക്ക് വന്നു. ചിതയുടെ ചാരം കാറ്റിൽ അല്പം പറന്നു. ലളിത ആകാശത്തേക്ക് നോക്കി നിന്നു.
“ഞാൻ പഠിക്കും,” അവൾ ഒറ്റയ്ക്ക് പറഞ്ഞു. “ഈ മനയെ ഞാൻ വിട്ടുകൊടുക്കില്ല.”
പിന്നീട് അവൾ വിളക്ക് കൂടുതൽ തെളിച്ചു. വാതിലുകൾ ഒന്നൊന്നായി പരിശോധിച്ചു. കുട്ടികൾ ഉറങ്ങിയെന്ന് ഉറപ്പുവരുത്തി. പിന്നെ തറയിൽ ഇരുന്ന് കൈകൂപ്പി. ഉറക്കെ അല്ല. മന്ത്രിച്ച്.
രാത്രി മുഴുവൻ മനയിൽ ഒരു ശബ്ദവും ഉണ്ടായില്ല. പക്ഷേ ലളിതയുടെ മുഖത്ത് ഇനി കരച്ചിലിന്റെ അടയാളമല്ലായിരുന്നു. ഒരു
തീരുമാനമായിരുന്നു.
രാത്രി മുഴുവൻ ലളിത കുട്ടികളോടൊപ്പം ഇരുന്നു. അവനി അമ്മയുടെ മടിയിൽ തലവച്ചു: “അമ്മേ, അച്ഛൻ തിരിച്ചു വരുമോ? അച്ഛൻ എന്നോട് കഥ പറയുമായിരുന്നു.”
ലളിത കണ്ണീർ തുടച്ചു: “അച്ഛന്റെ കഥകൾ ഞാൻ പറയാം, മോളേ. നീ ഭയപ്പെടേണ്ട. അമ്മ ഇവിടെയുണ്ട്.”
ശ്രീദേവി ഉറങ്ങിയിരുന്നു. പക്ഷേ അവളുടെ മുഖത്ത് ഒരു വിചിത്രമായ പുഞ്ചിരി. ലളിത ഭയന്നു: “ഈ ദോഷം അവരെയും ബാധിക്കരുത്.”
പിറ്റേന്നു മുതൽ ലളിത മാറി.
അവളുടെ ഉള്ളിൽ ദുഃഖം ഇപ്പോഴും ഭാരമായി നിലനിന്നിരുന്നു. പക്ഷേ അതിന് മുകളിൽ ഒരു കടുത്ത ദൃഢനിശ്ചയം ഉയർന്നുവന്നു.
അവൾ മനയുടെ മുഴുവൻ ഉത്തരവാദിത്തവും ഏറ്റെടുത്തു. വേലക്കാർ, ഭൂമി, അനുഷ്ഠാനങ്ങൾ, കണക്കുകൾ — എല്ലാം അവളുടെ നിയന്ത്രണത്തിലായി. നാലുകെട്ടിന്റെ നീണ്ട ഇടനാഴികളിലൂടെ അവൾ ശാന്തമായ അധികാരത്തോടെ നടന്നു. മുഖം ശാന്തം, തീരുമാനങ്ങൾ ഉറച്ചത്.
അവൾ അവനിയെ വിദ്യാലയത്തിൽ ചേർത്തു.
“നീ പഠിക്കണം, മോളേ,” ഒരു രാവിലെ കുട്ടിയുടെ മുടി കെട്ടിവെച്ചു ഒരുക്കുമ്പോൾ അവൾ പറഞ്ഞു. “ഈ മതിലുകൾക്ക് അപ്പുറമുള്ള ലോകം നീ അറിയണം. അറിവ് ഒരു സംരക്ഷണം കൂടിയാണ്.”
അവനി ഗൗരവമുള്ള കണ്ണുകളോടെ നോക്കി.
“അമ്മേ… അച്ഛനെപ്പോലെ ഞാൻ താന്ത്രികയാകുമോ?”
ലളിത ചിരിച്ചു. പക്ഷേ ആ ചിരി കണ്ണുകളിലേക്ക് പൂർണ്ണമായി എത്തിയില്ല.
“നീ ശക്തയാകും. അതു മതി. ഞാൻ നിന്നെ സംരക്ഷിക്കും.”
വർഷങ്ങൾ കടന്നുപോയി.
ശ്രീദേവി ഒരു കുഞ്ഞിൽ നിന്ന് ജിജ്ഞാസയുള്ള ഒരു ചെറിയ പെൺകുട്ടിയായി വളർന്നു. ഒരു വൈകുന്നേരം അമ്മയുടെ മടിയിൽ ഇരിക്കുമ്പോൾ അവൾ പെട്ടെന്ന് ചോദിച്ചു:
“അമ്മേ, ആ മനോഹരനായ പുരുഷൻ ആരാണ്? അവൻ ചിലപ്പോൾ എന്നോട് പാട്ട് പാടുന്നു… സ്വപ്നത്തിൽ.”
ലളിതയുടെ രക്തം തണുത്തു. അവൾ മകളെ ഇനിയും മുറുകെ പിടിച്ചു.
“അത് ഒരു സ്വപ്നം മാത്രമാണ്,” അവൾ ജാഗ്രതയോടെ പറഞ്ഞു. “മറ്റൊന്നുമല്ല. പക്ഷേ ഇനി മുതൽ എല്ലാം അമ്മയോട് പറയണം.
എല്ലാ സ്വപ്നവും. എല്ലാ അനുഭവവും. മനസ്സിലായോ?”
ശ്രീദേവി തലയാട്ടി. അമ്മയുടെ ഭയം അവൾക്ക് പൂർണ്ണമായി മനസ്സിലായില്ല.
ആ ആഴ്ചയിൽ തന്നെ ലളിത ഭ്രമദത്തൻ ഗുരുവിനെ സമീപിച്ചു.
കൈകൂപ്പി നിന്നുകൊണ്ട് അവൾ മടിയില്ലാതെ പറഞ്ഞു.
“ഗുരോ, എനിക്ക് വിദ്യ പഠിപ്പിക്കണം. എന്റെ മക്കളെ ഞാൻ രക്ഷിക്കണം. ഞാൻ നിസ്സഹായയായി നിൽക്കാൻ പാടില്ല.”
വൃദ്ധൻ ഗുരു ഏറെ നേരം അവളെ നോക്കി നിന്നു.
“സ്ത്രീയായ നിനക്ക് ഇത് ബുദ്ധിമുട്ടാണ്,” അവസാനം അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. “ഈ വഴി കഠിനമാണ്. പക്ഷേ നിന്റെ ഉള്ളിൽ ശക്തി ഞാൻ കാണുന്നു…
ആവശ്യത്തിൽ നിന്ന് ഉരുത്തിരിഞ്ഞ ശക്തി. ശരി. വരൂ.”
അങ്ങനെ ലളിത പഠിക്കാൻ തുടങ്ങി.
ഉച്ചാടനം, ശാന്തി മന്ത്രങ്ങൾ, സംരക്ഷണ യന്ത്രങ്ങൾ — എല്ലാം അവൾ അഭ്യസിച്ചു. രാത്രികളിൽ അവൾ ഒറ്റയ്ക്ക് പൂജാമുറിയിലെ
യന്ത്രത്തിന് മുന്നിൽ ഇരുന്നു. വിളക്കിന്റെ വെളിച്ചം മിന്നിമറയുമ്പോൾ അവളുടെ ശബ്ദം താഴ്ന്നതും ഉറച്ചതുമായിരുന്നു:
“ഗന്ധർവ്വാ… എന്റെ മക്കളെ തൊടരുത്. ഈ രക്തരേഖ വിടുക. ഈ മന വിടുക.”
അവനി യുവതിയായി വളർന്നപ്പോൾ ഒരു രാത്രി അവൾ അമ്മയുടെ അടുത്ത് വന്നു. അസ്വസ്ഥയും വിളറിയ നിറവുമായി.
“അമ്മേ… ചില രാത്രികളിൽ ഞാൻ ഭയക്കുന്നത് എന്തുകൊണ്ട്? എന്തോ ഒന്ന് , പറയാൻ പറ്റാത്ത ഒന്ന് എന്നെ നോക്കുന്നതുപോലെ തോന്നുന്നു?”
ലളിത മകളുടെ മുടിയിൽ കൈവച്ചു.