കളി ഇപ്പോൾ കൂടുതൽ അപകടമായി. അവസാനത്തെ ചാവേറിന് കൂടുതൽ വഴിയുമായി.
തിരുനാവായയിലെ പരിശോധന മറ്റ് സംഭവങ്ങളില്ലാതെ പൂർത്തിയായി. രാജകീയ സംഘം ശക്തമായ സുരക്ഷാവലയത്തോടെ കോഴിക്കോട്ടിലേക്ക് മടങ്ങി. കേടായ പല്ലക്ക് മാറ്റി. ധീരമായ ആക്രമണത്തിന്റെയും യുവ കാവൽക്കാരൻ നാരായണൻ നമ്പ്യാരുടെ പ്രവൃത്തിയുടെയും വാർത്ത കൊട്ടാരത്തിലും നഗരത്തിലും പടർന്നു.
പേര് നാരായണൻ നമ്പ്യാർ. സ്ഥാനം സാമൂതിരിയുടെ അരികിൽ. അച്ഛന്റെ പേര് ഇനിയും ആരും വിളിച്ചില്ല. വിളിക്കുന്ന ദിവസം ഇനിയും വന്നിട്ടില്ല. പക്ഷേ വഴി ഇനി അകലെയല്ല.
കൊട്ടാരത്തിൽ എത്തിയപ്പോഴേക്കും നാരായണൻ ഒരു വീരയോദ്ധാവായി കണക്കാക്കപ്പെട്ടു. കാവൽക്കാർ പുതിയ ബഹുമാനത്തോടെ വണങ്ങി. സേവകർ അവന്റെ പേര് ആദരവോടെ മന്ത്രിച്ചു. ചില പ്രമാണിമാർപോലും അംഗീകാരത്തോടെ തല കുനിച്ചു. സാമൂതിരി സഭയ്ക്ക് മുന്നിൽ തന്നെ അവന്റെ ധൈര്യത്തെ പ്രശംസിച്ചിരുന്നു.
അടുത്ത ദിവസം രാവിലെ കുഞ്ഞുപണിക്കർ ആന്തരിക അങ്കണത്തിൽ നാരായണനെ സമീപിച്ചു.
«ആക്രമണത്തിന്റെ സമ്മർദ്ദം കാരണം തിരുമേനി വിശ്രമത്തിലാണ്,» അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. «റാണി ലക്ഷ്മിയെ സ്വകാര്യ പൂജയ്ക്കായി ക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് നീ തന്നെ കൂട്ടിക്കൊണ്ടുപോകണമെന്ന്
ആവശ്യപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ചെറിയ, വിശ്വസ്തമായ ഒരു സംഘത്തോടൊപ്പം പോകുക. അവളുടെ സുരക്ഷ ഒരു നിമിഷം പോലും വിടരുത്.»
അർജുൻ തല കുനിച്ചു. «ഞാൻ അവളെ എന്റെ ജീവനോടെ സംരക്ഷിക്കും.»
റാണി ലക്ഷ്മിയെ വഹിക്കുന്ന പല്ലക്ക് കൊട്ടാരത്തിന്റെ അങ്കണത്തിലൂടെ സ്വകാര്യ കുടുംബക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് നീങ്ങി. നാരായണൻ അടുത്ത് കുതിരപ്പുറത്ത്. ഉരുമി തയ്യാറായി. കണ്ണുകൾ ഭീഷണി തിരഞ്ഞു. യാത്രയ്ക്കിടെ ഒരു വിചിത്രമായ തോന്നൽ — പല്ലക്കിനുള്ളിൽ നിന്ന് ആരോ അവനെ ശ്രദ്ധയോടെ നോക്കുന്നതുപോലെ.
ശാന്തമായ ക്ഷേത്രത്തിലെത്തിയപ്പോൾ കാവൽക്കാരോട് പുറത്ത് കാത്തിരിക്കാൻ ആവശ്യപ്പെട്ടു. ലക്ഷ്മി സ്വകാര്യ പൂജയ്ക്കായി ഗർഭഗൃഹത്തിലേക്ക് കയറി. കുറച്ച് നേരം കഴിഞ്ഞ് നൈവേദ്യം കൊണ്ടുവരാൻ നാരായണനെ ഒറ്റയ്ക്ക് അകത്തേക്ക് വിളിച്ചു.
ക്ഷേത്രം അവരിരുവരൊഴികെ ശൂന്യമായിരുന്നു. ധൂപവും പൂവും. ലക്ഷ്മി പ്രതിമയ്ക്ക് സമീപം നിന്നു. മുഖം ഭാഗികമായി മറച്ചിരുന്നു. അവനെ ദീർഘനേരം നോക്കി. കണ്ണ് ചുരുങ്ങി.
അവൾ അടുത്തേക്ക് വന്നു. താഴ്ന്ന ശബ്ദത്തിൽ. ഞെട്ടലും തിരിച്ചറിവും.
«നീ നാരായണൻ നമ്പ്യാരല്ല. ഞാൻ ആ മുഖം അറിയാം. കണ്ടർ മൂപ്പിൽ നായരുടെ നിഴലാണ് നിൽക്കുന്നത്. പേര് പറയ്.»
അർജുനിന്റെ കൈ ഉരുമിയിലേക്ക് പോയില്ല. ധൂപം ഉയർന്നു. ഭടന്മാർ പുറത്ത് കാവൽ നിന്നു. അകത്ത് രണ്ട് പേർ മാത്രം. ഒരാൾ സാമൂതിരിയുടെ കാവൽ. മറ്റേയാൾ സാമൂതിരിയുടെ റാണി. രണ്ടുപേർക്കും ഒരേ ശത്രുവുണ്ട്. ആ വാക്ക് ഇനിയും പുറത്ത് പോയിട്ടില്ല.
വാക്കുകൾ അർജുനിന് ഇടിവെട്ടുപോലെ തോന്നി. ഹൃദയം ഒരു നിമിഷം നിന്നു.. മണി ദൂരെ ഒരു തവണ മാത്രം മുഴങ്ങി. അവളെ നോക്കി. ഓർമ്മകൾ ഒന്നിച്ച് വന്നു.
ലക്ഷ്മി. വള്ളുവകോനാതിരിയുടെ മകൾ. കുട്ടിക്കാലത്ത് പള്ളിക്കൂടത്തിൽ ഒരുമിച്ച് പഠിച്ചവൾ.
ക്ഷേത്രമുറ്റത്ത് ഒരുമിച്ച് കളിച്ചു. മധുരം പങ്കിട്ടു. ഉത്സവത്തിൽ ഒരുമിച്ച് പങ്കെടുത്തു. അവൾക് മുല്ലമാല അവൻ ഒരിക്കൽ കെട്ടിയിട്ടുണ്ട്. അവൻ വീണപ്പോൾ അവൾ ചിരിച്ചിട്ടുണ്ട്. യുദ്ധം വരും മുമ്പ് അവൾ സുഹൃത്തായിരുന്നു.
ശബ്ദം താഴ്ത്തി. «അതെ. ഞാൻ അർജുനാണ്. നീ എന്നെ എങ്ങനെ അറിഞ്ഞു?»
ലക്ഷ്മിയുടെ കണ്ണ് നിറഞ്ഞു. കസവിന്റെ മണം. ചന്ദനം. വിയർപ്പ്. «നിന്റെ കണ്ണ്. നിന്റെ നടപ്പ്. കണ്ടറുടെ നടപ്പ്. ഞാൻ മറന്നിട്ടില്ല. ആ മാമാങ്ക ദിവസം എന്റെ അച്ഛൻ കൊല്ലപ്പെട്ടു. ഞാൻ പിടിക്കപ്പെട്ടു. അവന്റെ ഭാര്യയാക്കി. ഈ സ്വർണക്കൂട്ടിൽ ഓരോ ദിവസവും ഞാൻ സഹിച്ചു. ഓരോ രാത്രിയും.»
കൂടുതൽ അടുത്ത് വന്നു. പൂവിന്റെ ഇതൾ അവളുടെ മുലയിൽ തങ്ങി. ശബ്ദം താഴ്ത്തി. «നീ ഇവിടെ എന്തിനാണ്, അർജുനേ? ഇത് ചാവാനുള്ള വഴിയാണ്. നീ ഇവിടെ നിന്നാൽ ഒരു ദിവസം അവൻ അറിയും.»