അത് ഒരു സാധാരണ നാലുകെട്ടായിരുന്നില്ല. ഒരു ഭീമാകാരമായ എട്ടുകെട്ട്. ഒരു ഭാഗത്ത് തെക്കിനി. മറുഭാഗത്ത് വടക്കിനി. അതിനപ്പുറം പടിഞ്ഞാറ്റിനിയും കിഴക്കിനിയും. ഓരോ നിലക്കും സ്വന്തം വരാന്തകളും ഇടനാഴികളും.
മുകളിലേക്ക് നോക്കിയപ്പോൾ മൂന്നുനിലകളോളം ഉയർന്നുനിൽക്കുന്ന തടിക്കെട്ടിടം. അതിന് മുകളിൽ മച്ചും. വർഷങ്ങളായി കൂട്ടിച്ചേർത്ത ചരിത്രത്തിന്റെ പല പാളികളും അതിൽ കാണാമായിരുന്നു.
“ഇതെല്ലാം ഒരേ കാലത്ത് പണിതതാണോ?” ആദിത്യൻ ചോദിച്ചു.
“അല്ല.”
ഇത്തവണ മറുപടി പറഞ്ഞത് ഗൗരിയാണ്.
“ആദ്യത്തെ നാലുകെട്ട് എഴുന്നൂറ്റമ്പത് വർഷം മുൻപാണ്.”
“പിന്നെ രണ്ടാമത്തേത്.”
“അതിന് ശേഷം മുകളിലത്തെ നില.”
മായ കൂട്ടിച്ചേർത്തു.
“പിന്നെ മച്ചു.”
ആദിത്യൻ അത്ഭുതപ്പെട്ടു. ഇത് ശരിക്കും ഒരു വീടല്ല. ഒരു ചെറിയ രാജഭവനമാണ്. രണ്ടാമത്തെ നാലുകെട്ടിന് പിന്നിലെ ഭാഗമായി എത്തിയപ്പോൾ അവൻ വീണ്ടും നിശ്ചലനായി.
അവിടെ നിന്ന് വലിയൊരു കൽപ്പടവഴി താഴേക്ക് ഇറങ്ങുന്നുണ്ടായിരുന്നു. വിപുലമായ വളവുകളുള്ള ഒരു കമാനം. അതിലൂടെ നടന്നു പോയാൽ നേരെ കുളത്തിൽ എത്താം.
“ഇത് എന്തിനാ ഇത്ര വലുത്?”
“ഉത്സവകാലത്ത്,” പാർവ്വതി പറഞ്ഞു. “ഒരേ സമയം നൂറുകണക്കിന് ആളുകൾ ഇറങ്ങും.”
ആദിത്യൻ തലകുലുക്കി. ഇത്തരം ഒരു നിർമ്മിതി അവൻ മുമ്പ് കണ്ടിട്ടില്ലായിരുന്നു. അതിനുശേഷം അവർ വീണ്ടും പത്തായപ്പുരയിലേക്ക് പോയി. ഇത്തവണ കേശവൻ ഇല്ലായിരുന്നു.
കുട്ടികൾ മാത്രമാണ്. ആദ്യം എല്ലാവരും ശാന്തരായിരുന്നു. പക്ഷേ കുറച്ചു കഴിഞ്ഞപ്പോൾ അപർണയും
അമൃതയും ആവേശത്തിലായി.
“ചേട്ടാ, ഇത് കണ്ടോ?”
“ഇവിടെ വരൂ.”
“ഒരു രഹസ്യം കാണിക്കാം.”
അവർ പിന്നിലെ ചുമരിനരികിൽ നിർത്തി. അവിടെ ഒരു ചെറിയ വാതിൽ ഉണ്ടായിരുന്നു. പത്തായപ്പുരയിൽനിന്നും ഇല്ലത്തിനുചുറ്റും എല്ലാ കെട്ടിടങ്ങളെയും ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന ഭൂഗർഭപാതയിലേക്കുള്ള ഒരു വാതിൽ.
“ഇത് പുറത്തുനിന്ന് കാണില്ല.”
അമൃത അഭിമാനത്തോടെ പറഞ്ഞു.
“ഞങ്ങളും നന്ദനച്ചേച്ചിയും മാത്രമേ ഇതുപയോഗിക്കാറുള്ളു. ഇതൊരു വലിയ രഹസ്യമാണ്. ചെറുമുത്തച്ഛൻ ആണ് ഞങ്ങളെ ഇതെല്ലാം കാണിച്ചുതന്നത്. ഇതിനകത്തേക്ക് വേറൊരു വഴിയുണ്ട്. അതിലെ കേറാം. വാ.”
നന്ദന ഉടനെ മുഖം ചുളിച്ചു.
“എന്തിനാ ഇതൊക്കെ ഇവിടെ പറയുന്നത്? അതുപോലെതന്നെ ഈ വഴിയൊക്കെ എന്തിനാ കാണിച്ചുകൊടുക്കുന്നേ?”
“അറിയട്ടെ.”
അപർണ പറഞ്ഞു.
“ഇവിടുത്തെ ആളല്ലേ.”
നന്ദന ഒന്നും പറഞ്ഞില്ല. പക്ഷേ അവളുടെ അസന്തോഷം വ്യക്തമായിരുന്നു. ആദിത്യൻ ഇപ്പോഴും ഇവർക്കെല്ലാം അന്യനാണെന്ന് അവൾ കരുതുന്നുണ്ടായിരുന്നു. അതിനുശേഷം കുട്ടികൾ അവനെ പല വഴികളിലൂടെ കൊണ്ടുപോയി.
പത്തായപ്പുരയിൽ നിന്ന് നേരെ തോട്ടത്തിലേക്ക് പോകാൻ കഴിയുന്ന ചെറിയ പാത. മരങ്ങൾക്കിടയിലൂടെ പോകുന്ന രഹസ്യവഴി. പഴയ കൽപ്പടികൾ. പിന്നെ ഏറ്റവും അത്ഭുതകരമായത്.
ഭാരമുള്ള ഒരു മരത്തറ ഉയർത്തിയപ്പോൾ താഴേക്ക് പോകുന്ന കൽപ്പടികൾ തെളിഞ്ഞു.
“ഇത് എന്താ?”
ആദിത്യൻ ചോദിച്ചു.
“ഭൂഗർഭവഴി. ഇതാ രഹസ്യവഴി.”
ഗൗരി പറഞ്ഞു.
“പത്തായപ്പുരയിൽ നിന്ന് നേരെ ഇല്ലത്തിലേക്ക്.”
“മറ്റൊരു വഴി ഔട്ട്ഹൗസിലേക്കും.”
ആദിത്യൻ ഞെട്ടി. അവർ കുറച്ച് ദൂരം അതിലൂടെ നടന്നു. തണുത്ത വായു. വിളക്കുകളില്ല. കട്ടിയുള്ള കല്ലുചുമരുകൾ. പഴയകാലത്ത് ആക്രമണമുണ്ടായാൽ ധാന്യം രക്ഷിക്കാനോ കുടുംബം രക്ഷപ്പെടാനോ ഒരുക്കിയ വഴികളായിരിക്കാം എന്ന് അവൻ ഊഹിച്ചു.
അതേസമയം നന്ദനയുടെ മുഖം കൂടുതൽ അസന്തോഷത്തോടെ മാറിക്കൊണ്ടിരുന്നു. എന്തിനാണ് ഈ കുട്ടികൾ
എല്ലാം കാണിക്കുന്നതെന്ന് അവൾക്ക് മനസ്സിലാകുന്നില്ലായിരുന്നു.
കുറച്ചു കഴിഞ്ഞ് എല്ലാവരും വയലുകളിലേക്ക് ഇറങ്ങി. ആദിത്യൻ കണ്ട കാഴ്ച അവിശ്വസനീയമായിരുന്നു. ദൂരക്കാഴ്ചയുടെ അറ്റം വരെ പുതുശ്ശേരി ഇല്ലത്തിന്റെ ഭൂമി. തേങ്ങകൾ.
കുരുമുളക്. ജാതി. മാവ്. പ്ലാവ്. കരിമ്പ്. നെൽപ്പാടങ്ങൾ. വിളവെടുപ്പിന് തയ്യാറെടുക്കുന്ന ഭാഗങ്ങൾ. തൊഴിലാളികൾ ജോലി ചെയ്യുന്ന സ്ഥലങ്ങൾ. വെള്ളച്ചാലുകൾ. ചെറിയ തോടുകൾ.