ഹരിഹരൻ ആ ചെറിയ പെട്ടിയുടെ മൂടി പതുക്കെ തുറന്നു. അതിനുള്ളിൽ കുറച്ച് മങ്ങിയ ലോഹത്തകിടുകളും, കാലപ്പഴക്കം മൂലം തവിട്ടുനിറം പിടിച്ച ഏതാനും താളിയോലക്കഷണങ്ങളും ഉണ്ടായിരുന്നു.
അവയിൽ ഒന്നെടുത്ത് അദ്ദേഹം വിരലുകൾക്കിടയിൽ തിരിച്ചു നോക്കി.
“ഇവ യഥാർത്ഥ ചരിത്രമാണെന്ന് ഞാൻ പറയുന്നില്ല,” അദ്ദേഹം തുടങ്ങി. “പക്ഷേ പല കാലഘട്ടങ്ങളിലായി പല സംസ്കാരങ്ങളിലും, പരസ്പരം ബന്ധമില്ലാത്ത പ്രദേശങ്ങളിലും, ഒരേപോലുള്ള കഥകൾ ആവർത്തിച്ച് പ്രത്യക്ഷപ്പെടുമ്പോൾ അവയെ പൂർണമായും അവഗണിക്കാനും പറ്റില്ല.”
ആദിത്യൻ മുന്നോട്ടാഞ്ഞിരുന്നു.
“ആ ജീവികൾ എല്ലാവരും ഒരുപോലെയായിരുന്നില്ല,” ഹരിഹരൻ പറഞ്ഞു. “മനുഷ്യരെപ്പോലെ തന്നെ രണ്ടു കൈകളും
രണ്ടു കാലുകളും മുഖവും കണ്ണുകളും ഉള്ളവർ ഉണ്ടായിരുന്നു.
പക്ഷേ അവരിൽ പലരും മനുഷ്യനെക്കാൾ ഇരട്ടിയോ മൂന്നിരട്ടിയോ വലിപ്പമുള്ളവരായിരുന്നു. ചിലരുടെ തൊലി വെളുത്ത ലോഹംപോലെ തിളങ്ങുമായിരുന്നു എന്ന് പഴയ രേഖകൾ പറയുന്നു.
ചിലരുടെ കണ്ണുകൾ രാത്രിയിൽ പോലും പ്രകാശിക്കുമായിരുന്നു. മറ്റുചിലർ മനുഷ്യരോട് സാമ്യമുള്ളവരായിരുന്നെങ്കിലും മുഖത്തോ കൈകളിലോ മൃഗസവിശേഷതകൾ ഉണ്ടായിരുന്നു. സിംഹത്തെപ്പോലുള്ള അയാൽ, കഴുകന്റെ കണ്ണുകൾ, മാനിന്റെ കൊമ്പുകൾ, കടുവയുടെ പല്ലുകൾ. പിന്നെയും ചിലർ ഉണ്ടായിരുന്നു…”
അദ്ദേഹം ഒരു നിമിഷം നിർത്തി.
“അവരെ വിവരിക്കാൻ മനുഷ്യഭാഷ പോരായിരുന്നു.”
“അർത്ഥമെന്താണ്?” ആദിത്യൻ ചോദിച്ചു.
“ഒരു നിറം പോലും വാക്കുകളിൽ വിശദീകരിക്കാൻ ബുദ്ധിമുട്ടാണ് ഉണ്ണീ. എന്നാൽ മനുഷ്യൻ ഒരിക്കലും കണ്ടിട്ടില്ലാത്ത ഒരു രൂപത്തെ എങ്ങനെ പറഞ്ഞറിയിക്കും? ചില പഴയ കഥകളിൽ അവരെ ഒരേസമയം പല രൂപങ്ങളായി കാണാമെന്ന് പറയുന്നു.
ഒരു കോണിൽ നിന്ന് നോക്കുമ്പോൾ മനുഷ്യൻ. മറ്റൊരു കോണിൽ നിന്ന് നോക്കുമ്പോൾ മൃഗം. വീണ്ടും നോക്കുമ്പോൾ വെളിച്ചം മാത്രമായി കാണപ്പെടുന്ന വിചിത്രജീവികൾ.”
ആദിത്യന്റെ ഓർമ്മയിൽ പാതാളമുറിയിലെ ആ വികൃതപ്രതിമ തെളിഞ്ഞുപോയി.
“ആ ജീവികൾ മനുഷ്യരോട് എന്തിന് സഹായിച്ചു?”
“അതിന് ആർക്കും വ്യക്തമായ മറുപടി ഇല്ല,” ഹരിഹരൻ പറഞ്ഞു. “പക്ഷേ അവർ ശത്രുക്കളായി വന്നില്ല എന്നാണ് അധികം കഥകളും പറയുന്നത്.”
ജനാലയിലൂടെ വന്ന കാറ്റ് വീണ്ടും താളിയോലയുടെ അറ്റങ്ങൾ ഇളക്കി.
“അന്നത്തെ മനുഷ്യർ ദുർബലരായിരുന്നു. കാട്ടുമൃഗങ്ങളെ ഭയന്നു ജീവിച്ചു. മഴ എപ്പോൾ വരുമെന്ന് അറിയില്ല. തീ എങ്ങനെ നിലനിർത്തണം എന്നറിയില്ല. വിത്ത് വിതച്ചാൽ വിളവ് കൂടുമെന്ന് പലർക്കും മനസ്സിലായിരുന്നില്ല.
അപ്പോഴാണ് ഈ ജീവികൾ അറിവ് പങ്കിട്ടതെന്ന് കഥകൾ പറയുന്നു.”
“എന്തുതരം അറിവ്?”
“തീ.”
ആദിത്യൻ
കണ്ണുയർത്തി.
“തീ സൃഷ്ടിക്കാനുള്ള മാർഗം പഠിപ്പിച്ചത് അവർ ആണെന്ന് ചില പാരമ്പര്യങ്ങൾ പറയുന്നു. മരക്കട്ടകൾ ഉരസി തീ ഉണ്ടാക്കുന്നതും, തുടർച്ചയായി നിലനിർത്തുന്നതും. പിന്നീട് ചക്രത്തിന്റെ ആശയം.
ഒരുവസ്തു ചുമക്കുന്നതിനേക്കാൾ ഉരുട്ടിയാൽ എളുപ്പമാണെന്ന് മനുഷ്യർ മനസ്സിലാക്കിയത്. കൃഷിരീതികൾ. നദിവെള്ളം തിരിച്ചുവിട്ട് വയലുകളിൽ എത്തിക്കുന്ന ജലസേചനസംവിധാനങ്ങൾ. സൂര്യന്റെ ചലനം കണ്ട് കാലാവസ്ഥ കണക്കാക്കുന്ന വിദ്യ. നക്ഷത്രങ്ങൾ നോക്കി വഴി കണ്ടെത്തുന്ന രീതി.”
അദ്ദേഹത്തിന്റെ ശബ്ദം ക്രമേണ കഥ പറയുന്ന ഗുരുവിന്റെ സ്വരമായി മാറി.
“മനുഷ്യർ വളർന്നു. കുടിലുകൾ ഗ്രാമങ്ങളായി. ഗ്രാമങ്ങൾ നഗരങ്ങളായി. ആദ്യത്തെ വലിയ രാജ്യമേഖലകൾ ഉയർന്നു. കല്ലുകൾ ചേർത്ത് നിർമ്മിച്ച മഹത്തായ കെട്ടിടങ്ങൾ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.
ലോഹങ്ങൾ ഉരുക്കാനുള്ള വിദ്യ ലഭിച്ചു. ഔഷധങ്ങൾ കണ്ടെത്തി. ഗണിതം വളർന്നു. പലിടത്തും മനുഷ്യർ തങ്ങളെ സഹായിച്ച ആ ജീവികളെ ഓർമ്മിക്കാൻ തുടങ്ങി.”
“അവരെയാണോ ദൈവങ്ങളാക്കിയത്?”
ഹരിഹരൻ ചെറുതായി പുഞ്ചിരിച്ചു.
“അങ്ങനെ പറയാം. അല്ലെങ്കിൽ മനുഷ്യർ അവരിൽ കണ്ട മഹത്വത്തിന് നൽകിയ പേരാണ് ദൈവം എന്നു പറയാം.”
അദ്ദേഹം തുടർന്നു.