അവർ നടന്നു. വീണ്ടും നടന്നു. വീണ്ടും. സമയം കടന്നുപോയി. അവസാനം ഏകദേശം ഒരു മണിക്കൂർ കഴിഞ്ഞപ്പോൾ എല്ലാവരും ക്ഷീണിച്ചു.
“മതി.”
മായ നിലത്തിരുന്നു.
“എനിക്ക് വയ്യ.”
മീരയും ചേർന്നു. അപർണ കിതച്ചു. ആദിത്യനും ക്ഷീണിച്ചിരുന്നു. അപ്പോൾ നന്ദന ശാന്തമായി പറഞ്ഞു.
“ഇനിയും പകുതിപോലും കണ്ടിട്ടില്ല.”
എല്ലാവരും അവളെ നോക്കി.
“സത്യമാണ്.”
“നമ്മൾ ഇപ്പോൾ കണ്ടത് മുന്നിലുള്ള ഭാഗം മാത്രം.”
“പുറകിലേത് കണ്ടിട്ടില്ല.”
“കിഴക്കേയറ്റം കണ്ടിട്ടില്ല.”
“നദിക്കരയിലെ ഭാഗം പോലും കണ്ടിട്ടില്ല.”
ആദിത്യൻ ആകാശത്തേക്ക് നോക്കി. അതിന്റെ അളവ് കണക്കാക്കാനാവാത്തതായിരുന്നു.
“എങ്കിൽ തിരിച്ചു പോകാം.”
നന്ദന പറഞ്ഞു.
“ഉച്ചയാകുന്നു.”
തിരിച്ചു നടക്കുമ്പോഴാണ് നന്ദന പല കാവുകളും കാണിച്ചത്. ചെറിയ സർപ്പക്കാവ്. വലിയ പാമ്പിൻകാവുകൾ. വയലുകൾക്കിടയിലെ വിശുദ്ധ തോട്ടങ്ങൾ. ആരും വെട്ടാത്ത മരങ്ങൾ.
ആരും തൊടാത്ത കുറ്റിച്ചെടികൾ. ഓരോന്നിനും കഥകളുണ്ട്. ഓരോന്നിനും ദേവതകളുണ്ട്. അങ്ങനെ നടക്കുമ്പോൾ അവർ വലിയൊരു കാവിന്റെ മുന്നിലെത്തി. മറ്റുള്ളവയിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തം.
ഉയർന്ന മരങ്ങൾ. സൂര്യപ്രകാശം പോലും അകത്തേക്ക് കഷ്ടിച്ച് കടക്കുന്നു. കാവിന്റെ നടുവിൽ വലിയൊരു കെട്ടിടം. ദൂരത്തുനിന്ന് നോക്കുമ്പോൾ മറ്റൊരു നാലുകെട്ടാണെന്ന് തോന്നും.
“അത് എന്താ?”
ആദിത്യൻ ചോദിച്ചു. നന്ദന ഒരു നിമിഷം മിണ്ടാതിരുന്നു. പിന്നെ പറഞ്ഞു.
“പള്ളിമേട.”
എല്ലാവരും സ്വാഭാവികമായി നിശ്ശബ്ദരായി.
“അവിടെ ആരാ താമസിക്കുന്നത്?”
“ആരുമില്ല.”
“പിന്നെ?”
“ഇല്ലത്തിന്റെ കാരണവന്മാർ.”
“പഠിക്കാൻ.”
“പൂജ ചെയ്യാൻ.”
“താന്ത്രികസാധനകൾക്ക്.”
“മന്ത്രവിദ്യകൾക്ക്.”
അവളുടെ ശബ്ദം പോലും താഴ്ന്നു.
“കുട്ടികൾക്ക് അകത്തു പോകരുത്.”
“ഞാൻ പോലും രണ്ടോ മൂന്നോ തവണ മാത്രമേ കയറിയിട്ടുള്ളൂ.”
അത് കേട്ടതോടെ ആദിത്യന്റെ കൗതുകം പത്തിരട്ടിയായി. അവർ അകത്തേക്ക് കയറി. വലിയ മുറ്റം. നിശ്ശബ്ദത. പഴകിയ മരം. പഴയ ധൂപത്തിന്റെ ഗന്ധം.
ഇടയ്ക്കിടെ ഏതോ അപരിചിതസസ്യങ്ങളുടെ മണം. അകത്തു കയറിക്കഴിഞ്ഞ് കുറച്ചു നേരം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ മീര ആദ്യം അസ്വസ്ഥയായി.
“എനിക്ക് പോകണം.”
“എനിക്കും.”
അപർണ പറഞ്ഞു.
അമൃത പിന്തുടർന്നു.
“ഉച്ചഭക്ഷണ സമയമാകുന്നു.”
പിന്നെ ചെറിയ കുട്ടികൾ ഓരോരുത്തരായി പുറത്തേക്കോടി. അവർ പോകുന്നതോടെ അന്തരീക്ഷം മാറി.
ഇപ്പോൾ അവിടെ ബാക്കിയുണ്ടായിരുന്നത് ആദിത്യൻ, ഗൗരി, പാർവ്വതി, മായ, നന്ദന. അവർ എല്ലാം ധൈര്യമുള്ളവരായി നടിച്ചെങ്കിലും എല്ലാവർക്കും ഭയം ഉണ്ടായിരുന്നു. പ്രത്യേകിച്ച് പള്ളിമേടയിലെ നിശ്ശബ്ദത.
പുറത്ത് കാറ്റ് വീശുന്നു. ഇലകൾ അലയുന്നു. പക്ഷേ അകത്ത് അതൊന്നും കേൾക്കാനില്ല. അവർ ഓരോ മുറികളും നോക്കി. പഴയ പുസ്തകങ്ങൾ. താളിയോലകൾ. വിളക്കുകൾ. ധ്യാനമുറികൾ. പൂജാമുറികൾ.
അങ്ങനെ പിന്നിലെ ഭാഗത്തേക്ക് എത്തിയപ്പോൾ ഒരു കാര്യം കണ്ടു. പൂജാമുറിയുടെ പിന്നിൽ ഒളിഞ്ഞൊരു വഴിയുണ്ടായിരുന്നു. ചെറിയ വാതിൽ. അരതുറന്ന നിലയിൽ. അകത്ത് ഇരുട്ട്. ആദിത്യൻ ഉടൻ മുന്നോട്ട് നീങ്ങി.
“പോവാം.”
“വേണ്ട.”
നന്ദന പറഞ്ഞു.
“ഇവിടെ നിർത്താം.”
“എന്തിന്?”
“അതിനകത്തോട്ട് പോകാൻ എനിക്ക് ഇഷ്ടമില്ല.”
“നിനക്ക് പേടിയാണോ?”
നന്ദന ഉടൻ മുഖം കട്ടിയാക്കി. എന്നാൽ അതേ സമയത്ത് ഗൗരിയെയും പാർവ്വതിയെയും നോക്കിയപ്പോൾ അവർക്കും പേടി തോന്നുന്നുണ്ടെന്ന് വ്യക്തമായിരുന്നു. പക്ഷേ കൗതുകവും ഉണ്ടായിരുന്നു.
“ഞാൻ പോകും.”
ആദിത്യൻ പറഞ്ഞു.
“പോ.”
നന്ദന ദേഷ്യത്തോടെ പറഞ്ഞു.
“ഞാൻ വരുന്നില്ല.”
അവൾ തിരിഞ്ഞ് നടന്നു. ആരെങ്കിലും തടയും എന്ന് പ്രതീക്ഷിച്ചെങ്കിലും ആരും തടഞ്ഞില്ല. അവൾ പുറത്തേക്ക് പോയി. ആദിത്യനും ഗൗരിയും പാർവ്വതിയും മായയും ആ വഴിയിലൂടെ ഇറങ്ങി.
അൽപദൂരം നടന്നപ്പോൾ അത് ഒരു വലിയ മുറിയിലേക്ക് തുറന്നു. നാലുപേരും ഒരേസമയം നിശ്ചലമായി. മുറി അതിവിപുലമായിരുന്നു. ചുമരുകൾ മുഴുവൻ ചുവന്ന ചിത്രങ്ങൾ.
താന്ത്രികചിഹ്നങ്ങൾ. അപരിചിതയന്ത്രങ്ങൾ. വേദികളിൽ വച്ചിരുന്ന വിചിത്ര രൂപങ്ങൾ. ഒരു പഴയ ഗന്ധം. ധൂപമല്ല. ചന്ദനമല്ല. മറ്റെന്തോ. ഇരുമ്പിന്റെ ഗന്ധം.