“ആദ്യഘട്ടത്തിൽ ചിലപ്പോൾ. രോഗം തലച്ചോറിലെത്തുന്നതിനു മുമ്പ്. പക്ഷേ അതിന് ആവശ്യമായ ഔഷധങ്ങൾ അപൂർവമാണ്. സമയം വളരെ കുറവുമാണ്.”
ആദിത്യന്റെ നോട്ടം വീണ്ടും മരക്കമ്പിൽ പതിഞ്ഞു.
“അതുകൊണ്ടാണോ മരം?”
“മരം ചികിത്സയല്ല. അവസാനമാർഗമാണ്.”
ഹരിഹരൻ മരക്കമ്പ് വീണ്ടും കൈയിലെടുത്തു. ഇത്തവണ അദ്ദേഹം അതിനെ ഒരു ആയുധംപോലെ പിടിച്ചു.
“യക്ഷിയുടെ ഏറ്റവും വലിയ
ശത്രു സൂര്യനാണ്.”
“അത് രോഗം സൃഷ്ടിച്ച ജീവികളുടെ സ്വഭാവം അവരിലേക്കും വന്നതുകൊണ്ടാണോ?”
“ഒരുപക്ഷേ. പക്ഷേ അതിലും ആഴത്തിലുള്ള ഒരു കാര്യമുണ്ട്.”
ഹരിഹരൻ ജനാലയ്ക്കരികിലേക്ക് നടന്നു. ഉച്ചതിരിഞ്ഞ സൂര്യപ്രകാശം ചതുരാകൃതിയിൽ നിലത്തേക്ക് വീഴുന്നുണ്ടായിരുന്നു. മരക്കമ്പ് ആ വെളിച്ചത്തിൽ പിടിച്ചുകൊണ്ട് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു:
“മരം എന്താണ്?”
“ഒരു സസ്യത്തിന്റെ ഭാഗം.”
“സസ്യം എങ്ങനെ ജീവിക്കുന്നു?”
“മണ്ണിൽനിന്ന് വെള്ളവും ലവണങ്ങളും സ്വീകരിക്കുന്നു. സൂര്യപ്രകാശം ഉപയോഗിക്കുന്നു.”
“അതുകൊണ്ട് പഴയ വേട്ടക്കാർ മരത്തെ ‘സൂര്യന്റെ ഫലം’ എന്ന് വിളിച്ചു.”
“സൂര്യന്റെ ഫലം?”
“അതെ. ഒരു വൃക്ഷം വർഷങ്ങളോളം സൂര്യപ്രകാശം ഏറ്റുവാങ്ങുന്നു. അതിനെ സ്വന്തം ശരീരമാക്കി മാറ്റുന്നു. ഇലകളിലും തണ്ടിലും വേരുകളിലും സംഭരിക്കുന്നു. മരം എന്നത് ഉറഞ്ഞുനിന്ന സൂര്യപ്രകാശമാണെന്ന് അവർ വിശ്വസിച്ചു.”
“അത് വിശ്വാസമല്ലേ?”
“ഭാഗികമായി. എന്നാൽ അനുഭവം അതിനെ പിന്തുണച്ചു. കല്ലോ സാധാരണ ഇരുമ്പോ യക്ഷിയുടെ ഹൃദയത്തിൽ കുത്തിയാൽ അവളെ കുറച്ചുനേരം ദുർബലയാക്കാം. പക്ഷേ മരം കുത്തിയാൽ രോഗത്തിന്റെ പ്രവർത്തനം നിലയ്ക്കുന്നു.”
“ഏത് മരവും?”
“പല മരങ്ങളും ഫലിക്കും. എന്നാൽ എല്ലാം ഒരുപോലെ ശക്തമല്ല. കൂടുതൽ സൂര്യപ്രകാശം ഏറ്റുവാങ്ങി വളർന്ന കരുത്തുള്ള മരങ്ങളാണ് നല്ലത്. ചില പ്രദേശങ്ങളിൽ കരുവേലം ഉപയോഗിക്കും.
ചിലിടങ്ങളിൽ ആഷ്. മറ്റിടങ്ങളിൽ മുളയോ ഓക്കോ. നമ്മുടെ പഴയ വേട്ടക്കാർ കാഞ്ഞിരം, വേപ്പ്, പാല തുടങ്ങിയ മരങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ചിരുന്നതായി രേഖകളുണ്ട്. പക്ഷേ മരത്തിന്റെ ഇനത്തേക്കാൾ പ്രധാനമാണ് അത് കുത്തുന്ന സ്ഥലം.”
ഹരിഹരൻ കടലാസിലെ നെഞ്ചിന്റെ രൂപത്തിൽ വിരൽവെച്ചു.
“ഹൃദയം.”
“ഹൃദയം മിടിക്കുന്നില്ലെന്ന് പറഞ്ഞില്ലേ?”
“പൂർണമായും സ്വാഭാവികമായി മിടിക്കുന്നില്ലെന്ന് പറഞ്ഞു. രോഗം ശരീരത്തിലേക്ക് രക്തം എത്തിക്കാൻ അതിനെ ഉപയോഗിക്കുന്നു. യക്ഷിയുടെ ശരീരത്തിൽ രോഗത്തിന്റെ പ്രധാനകേന്ദ്രങ്ങളിൽ
ഒന്ന് ഹൃദയത്തിലാണ്.
മരം അതിലൂടെ കടന്നാൽ രക്തചംക്രമണം മാത്രം നിലയ്ക്കുന്നില്ല. രോഗത്തിന്റെ നാഡീയബന്ധവും തകരുന്നു.”
“അപ്പോൾ ഉടനെ മരിക്കുമോ?”
“ശരിയായി കുത്തിയാൽ.”
“തെറ്റിയാൽ?”
“അവൾക്ക് ദേഷ്യം വരും.”
ആദ്യമായി ഹരിഹരന്റെ ചുണ്ടിൽ നേരിയൊരു പുഞ്ചിരി തെളിഞ്ഞു.
“അപ്പോൾ കുത്തിയ മനുഷ്യന് അധികനേരം ജീവിക്കാൻ സാധ്യതയില്ല.”
അദ്ദേഹം മരക്കമ്പ് ആദിത്യന് കൈമാറി.
“പിടിക്കൂ.”
ആദിത്യൻ അത് വാങ്ങി. കരുതിയതിനെക്കാൾ ഭാരം കുറവ്. പിടിയിൽ നന്നായി ഒതുങ്ങുന്നു.
“ഒരു മനുഷ്യന്റെ ഹൃദയം എവിടെയാണ്?”
ആദിത്യൻ സ്വന്തം നെഞ്ചിന്റെ ഇടതുവശത്ത് ചൂണ്ടി.
ഹരിഹരൻ തലകുലുക്കി.
“അതാണ് സാധാരണ തെറ്റ്. ഹൃദയം മുഴുവൻ ഇടതുവശത്തല്ല. നെഞ്ചിന്റെ മധ്യത്തിൽനിന്ന് അല്പം ഇടത്തേക്ക്. യക്ഷിയുടെ എല്ലുകൾ സാധാരണ മനുഷ്യന്റേതിനെക്കാൾ ഉറപ്പുള്ളതായിരിക്കും. മുന്നിൽനിന്ന് നേരിട്ട് കുത്താൻ ശ്രമിച്ചാൽ വാരിയെല്ലിൽ തട്ടി നിൽക്കാം.”
അദ്ദേഹം ആദിത്യന്റെ പിന്നിലേക്ക് വന്നു. തോളെല്ലിന്റെയും നട്ടെല്ലിന്റെയും ഇടയിലുള്ള ഭാഗത്ത് വിരൽവെച്ചു.
“പിന്നിൽനിന്ന് ഇവിടെക്കൂടി ചരിച്ചിറക്കിയാൽ ഹൃദയത്തിലെത്താം. പക്ഷേ അതിന് അവളെ നിയന്ത്രിച്ചുനിർത്തണം. എളുപ്പമല്ല.”
“മുന്നിൽനിന്ന്?”
“ഇടത് വാരിയെല്ലുകൾക്കിടയിലെ വിടവ് കണ്ടെത്തണം. ആയുധം നേരെ തള്ളുകയല്ല. ചെറിയൊരു ചരിവ് വേണം.”
ഹരിഹരൻ ആദിത്യന്റെ കൈയിലെ മരക്കമ്പിന്റെ ദിശ തിരുത്തിക്കാണിച്ചു. പിന്നെ അത് തിരികെ വാങ്ങി മേശപ്പുറത്ത് വെച്ചു.