അവയ്ക്കിടയിൽ തുരുമ്പിച്ച ഇരുമ്പുചങ്ങല. അതിൽ മുന്നറിയിപ്പുപലക.
അപകടാവസ്ഥ. പ്രവേശനം നിരോധിച്ചിരിക്കുന്നു.
ആദിത്യൻ ചങ്ങലയുടെ മുന്നിൽ നിന്നു.
അകത്തേക്കുള്ള വഴി കുറ്റിച്ചെടികൾ മൂടിയിരുന്നു. ഒരിക്കൽ പൂക്കൾ വിതറിയിരുന്ന പാത. തൊഴിലാളികളും കുടുംബങ്ങളും നടന്ന വഴി. സ്ഥാനാരോഹണദിവസം കുട്ടികൾ പൂക്കൾ വിതറിയ വഴി.
ഇപ്പോൾ പുല്ലും മുള്ളുകളും.
അവൻ ചങ്ങലയുടെ മുകളിലൂടെ കടന്നു.
ഓരോ ചുവടും ഓർമകളിലൂടെ നടക്കുന്നതുപോലെ.
വലതുവശത്ത് തോട്ടമുണ്ടായിരുന്നു. ഇപ്പോൾ കാട്ടുപോലെ. മാവുകളും തെങ്ങുകളും നിയന്ത്രണമില്ലാതെ വളർന്നു. ചിലത് വീണുകിടക്കുന്നു.
ഇടതുവശത്തെ ഔട്ട്ഹൗസ് തകർന്നു.
തൊഴിലാളികൾക്കുള്ള സദ്യ നടന്ന പന്തലിന്റെ സ്ഥലം തിരിച്ചറിയാനാവില്ല.
മുന്നിൽ ഇല്ലത്തിന്റെ അവശിഷ്ടങ്ങൾ തെളിഞ്ഞു.
ആദിത്യന്റെ ഹൃദയം നിലച്ചുപോയതുപോലെ.
ഒന്നാം നാലുകെട്ടിന്റെ മേൽക്കൂരയുടെ ഭൂരിഭാഗവും ഇടിഞ്ഞിരുന്നു. ചുമരുകളിൽ കരിഞ്ഞ പാടുകൾ. തൂണുകൾ ചിലത് മാത്രം. മുറ്റം മുഴുവൻ പുല്ല്.
സാവിത്രി ഇരുന്നിരുന്ന വരാന്തയിലെ മരക്കസേരയില്ല.
കുടുംബാംഗങ്ങൾ നിരന്നുനിന്ന സ്ഥാനത്ത് വേരുകൾ പൊട്ടിച്ചുകയറിയിട്ടുണ്ട്.
അവൻ പതുക്കെ അകത്തേക്കു നടന്നു.
“അമ്മേ…”
ശബ്ദം ചുമരുകളിൽ തട്ടി മടങ്ങിയില്ല.
ചുമരുകളില്ലായിരുന്നു.
അഞ്ജനയുടെ മുറിയിലേക്കുള്ള പടികൾ പകുതി തകർന്നു. ആദിത്യൻ ചാടി മുകളിലെത്തി. ഇടനാഴി തിരിച്ചറിയാൻ പ്രയാസം.
അവളുടെ വാതിൽ ഉണ്ടായിരുന്നിടത്ത് ശൂന്യമായ ചതുരം.
അകത്ത് മണ്ണും ഉണങ്ങിയ ഇലകളും.
ഒരിക്കൽ അവൾ കരഞ്ഞുകൊണ്ട് വാതിൽ അടച്ച മുറി.
തന്റെ തലയിൽ കൈവച്ച് സത്യം വാങ്ങിയ മുറി.
തിരികെ വരണമെന്ന് പറഞ്ഞ്
ചേർത്തുപിടിച്ച മുറി.
ഇപ്പോൾ കാറ്റ് മാത്രം.
ആദിത്യൻ മുട്ടുകുത്തി.
വിരലുകൾ പൊടിയിൽ അമർന്നു.
കറുത്ത വള മനസ്സ് പിളരാതിരിക്കാൻ ഓർമകളുടെ ഒഴുക്ക് നിയന്ത്രിച്ചു. വെളുത്ത വള ഹൃദയത്തിന്റെ അമിതമിടിപ്പ് താഴ്ത്തി. പക്ഷേ വേദന ശരീരത്തിന്റെയോ മനസ്സിന്റെയോ നിയന്ത്രണത്തിന് പൂർണമായി വഴങ്ങിയില്ല.
“ഞാൻ തിരികെ വന്നു, അമ്മേ.”
മറുപടിയില്ല.
അവൻ എഴുന്നേറ്റ് സ്വന്തം പഴയ മുറിയിലേക്കു പോയി.
കിടക്കയില്ല.
കണ്ണാടിയില്ല.
അച്യുതന്റെ രുദ്രാക്ഷമാല സൂക്ഷിച്ചിരുന്ന പെട്ടിയില്ല.
മേൽക്കൂരയിലൂടെ സൂര്യപ്രകാശം അകത്തേക്കു വീഴുന്നു.
പള്ളിമേട.
ആ ചിന്ത ഉയർന്നതോടെ അവൻ പുറത്തേക്കോടി.
തോട്ടത്തിലൂടെ പഴയ വഴിയുണ്ടായിരുന്നിടത്തേക്ക്. വർഷങ്ങളായി ആരും നടന്നിട്ടില്ല. കുറ്റിച്ചെടികൾ കീറി മുന്നോട്ടുപോയി.
പള്ളിമേടയുടെ കെട്ടിടം ഭാഗികമായി നിലനിന്നിരുന്നു.
പ്രധാനവാതിൽ തകർന്നു. മുകളിലെ പൂജാമുറി കരിഞ്ഞു. ഭൂഗർഭമുറിയിലേക്കുള്ള രഹസ്യവാതിൽ കണ്ടെത്താൻ ആദിത്യന് സാധിച്ചു.
പക്ഷേ അത് മുമ്പേ തുറന്നിരുന്നു.
കല്ലുപാളി മാറ്റിയ നിലയിൽ.
അവൻ താഴേക്കിറങ്ങി.
കാളികയുടെ പ്രതിമ തകർന്നിരുന്നു.
തലയും രണ്ടു കൈകളും കാണാനില്ല.
സ്വർണത്തട്ടുകൾ ഇല്ല.
മഞ്ഞവള ഇല്ല.
ഹരിഹരന്റെ ശരീരം സൂക്ഷിച്ചിരുന്ന സ്ഥലവും ശൂന്യം.
ആരെങ്കിലും എല്ലാം എടുത്തുപോയിരിക്കുന്നു.
ആദിത്യൻ നിലത്തു കൈവച്ചു. കറുത്ത വളയുടെ ശക്തി ഉപയോഗിച്ച് പഴയ മാനസികഅടയാളങ്ങൾ തേടി. പതിറ്റാണ്ടുകൾ കഴിഞ്ഞിരിക്കുന്നു. ഓർമകളുടെ ശേഷിപ്പുകൾ മണ്ണിൽ നിലനിൽക്കില്ല. എന്നാൽ അതിശക്തമായ ഭയം, മരണം, വളകളുടെ ഊർജം എന്നിവയുടെ നേർത്ത പ്രതിധ്വനി ഉണ്ടാകാമെന്ന് കരുതി.
ഇരുട്ട്.
തീ.
നിലവിളി.
മഞ്ഞപ്രകാശത്തിന്റെ മങ്ങിയ ചലനം.
പിന്നെ ഒന്നുമില്ല.
അവൻ വീണ്ടും പുറത്തേക്കുവന്നു.
ഇല്ലത്തിന്റെ മുൻവശത്ത് എത്തിയപ്പോൾ വഴിക്കരികിൽ ചിലർ നിൽക്കുന്നത് കണ്ടു. ഇന്നത്തെ വേഷത്തിൽ സാധാരണ യുവാവായി തോന്നുമെങ്കിലും ഉപേക്ഷിച്ച സ്ഥലത്തുനിന്നു പുറത്തുവരുന്നത്
അവരുടെ ശ്രദ്ധയിൽപ്പെട്ടു.
അറുപതിലേറെ പ്രായമുള്ള ഒരാൾ മുന്നോട്ടുവന്നു.
“ആരാ?”
ആദിത്യൻ മറുപടി പറയുന്നതിനുമുമ്പ് അയാൾ മുന്നറിയിപ്പുപലകയിലേക്കു വിരൽചൂണ്ടി.