“നന്ദനയും?”
“പ്രത്യേകിച്ച് നന്ദന.”
ആദിത്യൻ പുരികമുയർത്തി.
“അവൾ കാര്യസ്ഥന്റെ മകളല്ലേ?”
“കളരിയിൽ അതിന് പ്രസക്തിയില്ല. നാളെ അവളെ നിസാരമായി കാണരുത്. നിന്നെ നിലത്തുവീഴ്ത്തിയശേഷം മാത്രമേ അവൾ കാര്യസ്ഥന്റെ മകളാണെന്ന് ഓർക്കാൻ സമയം ലഭിക്കൂ.”
ആദിത്യന്റെ മുഖത്ത് ചെറിയൊരു പുഞ്ചിരി തെളിഞ്ഞു.
“കാണാം.”
“അതാണ് ഞാൻ ഭയപ്പെടുന്ന അഹങ്കാരം,” സുമലത പറഞ്ഞു. “വെളുത്ത വള അതിനെ ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നുണ്ടാകാം. നീ സാധാരണയേക്കാൾ ശക്തനാണെന്ന് അറിയുന്നതോടെ മറ്റുള്ളവരുടെ പരിശീലനത്തെ വിലകുറച്ചുകാണരുത്.”
ആദിത്യന്റെ പുഞ്ചിരി മങ്ങി.
“ഞാൻ ശ്രദ്ധിക്കാം.”
“കറുത്ത വളയും കളരിയിൽ ഉപയോഗിക്കരുത്.”
“അതെന്തിന് ഉപയോഗിക്കും?”
“എതിരാളിയുടെ ഉദ്ദേശ്യം മുൻകൂട്ടി വായിക്കാൻ. അവൾ പ്രഹരിക്കുന്നതിനു മുൻപ്
മനസ്സിലെ തീരുമാനം തിരിച്ചറിയാൻ. അത് വഞ്ചനയാണ്. സ്വന്തം ഇന്ദ്രിയങ്ങളും പരിശീലനവും ഉപയോഗിച്ചാണ് നീ പ്രതിരോധിക്കേണ്ടത്.”
“യഥാർത്ഥ പോരാട്ടത്തിൽ വഞ്ചന എന്നൊന്നില്ലല്ലോ.”
“യഥാർത്ഥ പോരാട്ടത്തിൽ ഉപയോഗിക്കാം. പരിശീലനത്തിൽ ഉപയോഗിച്ചാൽ നീ ഒന്നും പഠിക്കില്ല. വളകൾ ഇല്ലാത്ത നിമിഷം നീ വീണ്ടും ദുർബലനാകും.”
ആദിത്യൻ ഹരിഹരന്റെ പിടിയിൽ ശ്വാസംമുട്ടിയ നിമിഷം ഓർത്തു.
അവൾ പറഞ്ഞത് ശരിയാണ്.
“നാളെ അഞ്ചിന്,” അവൻ പറഞ്ഞു.
“സമയത്തിനു മുൻപ് എത്തൂ.”
“മുത്തശ്ശിയോട് നിങ്ങൾ തയ്യാറാണെന്ന് പറയട്ടെ?”
“പറയൂ.”
ആദിത്യൻ തിരിഞ്ഞുനടന്നു. ഒളിവാതിലിനരികിലെത്തിയപ്പോൾ സുമലത വിളിച്ചു.
“ഉണ്ണീ.”
അവൻ തിരിഞ്ഞു.
സുമലത കാളികയുടെ പ്രതിമയ്ക്കുമുന്നിൽ നിൽക്കുകയായിരുന്നു. അവളുടെ പിന്നിൽ മൂന്നു സ്വർണത്തട്ടുകൾ. രണ്ടെണ്ണം ശൂന്യം. മൂന്നാമത്തേതിൽ മഞ്ഞവള മങ്ങിയ പ്രകാശത്തോടെ കിടന്നു.
“ഇന്നലെ ഹരിഹരൻ തിരുമേനിയെ നീ കൊന്നിട്ടില്ല,” അവൾ പറഞ്ഞു.
ആദിത്യന്റെ മുഖം മുറുകി.
“എന്റെ കൈയാണ്…”
“നീ എന്നെ രക്ഷിച്ചു. നിന്നെത്തന്നെയും രക്ഷിച്ചു. അദ്ദേഹം നിന്റെ ജീവൻ എടുക്കാൻ ശ്രമിച്ചു. നിനക്കു മറ്റൊരു വഴി ഉണ്ടായിരുന്നില്ല.”
“അദ്ദേഹത്തിനുള്ളിൽ മറ്റെന്തെങ്കിലും ഉണ്ടായിരുന്നെങ്കിൽ, അതിൽനിന്നു അദ്ദേഹത്തെ രക്ഷിക്കാമായിരുന്നില്ലേ?”
“ഒരുപക്ഷേ.”
ആ മറുപടി ആദിത്യനെ വേദനിപ്പിച്ചു.
സുമലത അത് മറച്ചില്ല.
“ഒരുപക്ഷേ കഴിഞ്ഞേനേ,” അവൾ വീണ്ടും പറഞ്ഞു. “പക്ഷേ ആ നിമിഷത്തിൽ അതിന് സമയമില്ലായിരുന്നു. ഭാവിയിൽ ഇത്തരമൊരു സാഹചര്യത്തിൽ ശത്രുവിനെ കൊല്ലാതെ തടയാനുള്ള ശക്തി നിനക്കുണ്ടാകാം. ഇന്നലെ ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. അന്നത്തെ നിനക്കു കഴിയുമായിരുന്ന കാര്യത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിലാണ് നിന്നെ വിധിക്കേണ്ടത്. ഭാവിയിൽ ലഭിക്കുന്ന അറിവിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ അല്ല.”
ആദിത്യൻ മറുപടി പറഞ്ഞില്ല.
“കുറ്റബോധം പൂർണമായി ഇല്ലാതാക്കാൻ ഞാൻ പറയില്ല,” സുമലത തുടർന്നു. “അത് ഓർമയായി സൂക്ഷിക്കൂ. നിന്റെ ശക്തി
ഒരാളുടെ ജീവൻ എത്ര എളുപ്പത്തിൽ അവസാനിപ്പിക്കാമെന്ന ഓർമ. പക്ഷേ അത് നിന്നെ തകർക്കാൻ അനുവദിക്കരുത്.”
“കറുത്ത വള ഉപയോഗിച്ച് അത് മനസ്സിൽനിന്ന് മായ്ക്കാമല്ലോ.”
“അങ്ങനെ ഒരിക്കലും ചെയ്യരുത്.”
അവളുടെ ശബ്ദം കടുത്തു.
“വേദനിക്കുന്ന ഓർമകൾ മായ്ക്കാൻ തുടങ്ങിയാൽ അവസാനം നിന്റെ തെറ്റുകളിൽനിന്ന് പഠിക്കാനുള്ള കഴിവ് ഇല്ലാതാകും. മനസ്സിനെ സുഖപ്പെടുത്തുന്നതും ഓർമയെ നശിപ്പിക്കുന്നതും ഒന്നല്ല. കറുത്ത വളയുടെ ഏറ്റവും അപകടകരമായ പ്രലോഭനം അതാണ്.”
ആദിത്യൻ മൂളി. എന്നിട്ട് നടന്നുനീങ്ങി. സ്വന്തം മുറിയിലെ കട്ടിലിൽ കിടന്നതേ അവനോർമ്മയുള്ളൂ. പിന്നെ സുഖം, ഉറക്കം!
അന്നത്തെ പകൽ ആദിത്യനെ ആരും ശല്യപ്പെടുത്തിയില്ല.
പുതുശ്ശേരി ഇല്ലത്തിന്റെ നീണ്ട ഇടനാഴികളിലൂടെ പതിവുപോലെ ആളുകൾ നടന്നുപോയെങ്കിലും അവന്റെ മുറിയുടെ മുന്നിലെത്തുമ്പോൾ എല്ലാവരും കാലടികളുടെ ശബ്ദം കുറച്ചു. സാവിത്രിയുടെ നിർദേശം അതായിരുന്നു.
“ഉണ്ണിയെ ആരും വിളിക്കരുത്. അവൻ ഉറങ്ങട്ടെ.”
മുത്തച്ഛന്റെ മരണവും, നീലകണ്ഠത്ത് മനയിലേക്കുള്ള യാത്രയും, അന്ത്യകർമ്മങ്ങളും, അതിനുപിന്നാലെ നടന്ന ഭീകരമായ രാത്രിയും ആദിത്യന്റെ ശരീരത്തെയും മനസ്സിനെയും ഒരുപോലെ തളർത്തിയിരുന്നു. വെളുത്ത വളയുടെ ശക്തി ഉപയോഗിച്ച് ക്ഷീണം കുറയ്ക്കാൻ കഴിയുമായിരുന്നെങ്കിലും അതിനെ വീണ്ടും വിളിച്ചുണർത്താൻ അവന്റെ മനസ്സിന് പോലും താൽപര്യമുണ്ടായിരുന്നില്ല.