ആദിത്യൻ ചെറുതായി ചിരിച്ചു.
“ഈ വീട്ടിലെ ജീവിതവുമായി പൊരുത്തപ്പെടാൻ സമയം മാത്രമല്ല, അസാധാരണമായ ക്ഷമയും വേണം.”
“അതുകൊണ്ടാണ് പരിചയമുള്ള ഒരാൾ നല്ലത്.”
“മുത്തശ്ശി
ആരെയെങ്കിലും തീരുമാനിച്ചിട്ടുണ്ടോ?”
“തീരുമാനിച്ചിട്ടില്ല.”
സാവിത്രി ഒരു നിമിഷം നിർത്തി.
“പക്ഷേ ആലോചിച്ചിട്ടുണ്ട്.”
“ആരെ?”
“പേര് കേട്ട ഉടനെ ചാടി എതിർക്കില്ലെന്ന് വാക്കുതരൂ.”
“വാക്കൊന്നും തരില്ല.”
“അപ്പോൾ പറയുന്നില്ല.”
“മുത്തശ്ശീ.”
“എന്താ?”
“പറയൂ.”
“ആദ്യം നീ മനസ്സിലാക്കേണ്ടത്, ഇത് ഉത്തരവല്ല എന്നതാണ്. നിനക്ക് ഇഷ്ടമില്ലെങ്കിൽ നടക്കില്ല. അതുപോലെ പെൺകുട്ടിക്കും ഇഷ്ടമില്ലെങ്കിൽ നടക്കില്ല.”
“ശരി.”
“എന്നാൽ ബന്ധം നോക്കുമ്പോൾ ഏറ്റവും യോജിച്ചവൾ ആരാണെന്ന് അറിയാമോ?”
“ഇല്ല.” അവൻ പറഞ്ഞു.
“ഗൗരി. അവൾ നിന്നെക്കാൾ മാസങ്ങൾക്ക് മൂത്തതാണ്. അതൊരു തടസ്സമല്ല. പക്ഷേ അവളുടെ മനസ്സിൽ വേറെ ആഗ്രഹങ്ങളില്ലെന്നു ഉറപ്പിക്കണം. അവളോട് ചോദിക്കാതെ ഒന്നും ചെയ്യുന്നില്ല ഇപ്പോൾ. നിനക്കോ അവൾക്കോ ഇതിൽ താല്പര്യമില്ലേൽ, പാർവ്വതിയും മായയും നല്ല കുട്ടികളാണ്. കുടുംബരീതികളും അറിയാം. നീ പെട്ടന്ന് തീരുമാനിക്കണ്ട. ആലോചിച്ചു പറഞ്ഞാൽ മതി. “
ആദിത്യൻ മിണ്ടാതെ കേട്ടു. സാവിത്രി പറഞ്ഞ പേരുകൾ കേട്ടിട്ടും ആദിത്യൻ ഉടൻ പ്രതികരിച്ചില്ല.
ഗൗരി. പാർവ്വതി. മായ.
മൂന്നുപേരെയും ബാല്യംമുതൽ പരിചയമുള്ളതുപോലെയായി കഴിഞ്ഞിരുന്നു. കളരിയിൽ എതിരാളികളായി. വീട്ടിൽ ബന്ധുക്കളായി. വഴക്കുണ്ടായിട്ടുണ്ട്. ഒരുമിച്ച് ചിരിച്ചിട്ടുണ്ട്. അപകടസമയങ്ങളിൽ പരസ്പരം സഹായിച്ചിട്ടുണ്ട്. പക്ഷേ അവരിൽ ആരെയും ഭാര്യയായി ചിന്തിച്ചിട്ടില്ല ഇതുവരെ. ഇപ്പോൾ അത് മാറുന്നു.
“എന്താണ് ആലോചിക്കുന്നത്?” സാവിത്രി ചോദിച്ചു.
“ഒന്നുമില്ല.”
“അപ്പോൾ വീണ്ടും വലതുപുരികം ഉയർന്നു.”
ആദിത്യൻ അറിയാതെ മുഖം തിരിച്ചു. സാവിത്രി ചിരിച്ചു.
“ഞാൻ ഇപ്പോൾ തീരുമാനം ചോദിക്കുന്നില്ല, ഉണ്ണീ. വിവാഹം ഒരു കുടുംബത്തിന്റെ ആവശ്യത്തിനുവേണ്ടി മാത്രം നടത്തേണ്ട കാര്യമല്ലെന്ന് എന്റെ ജീവിതം എന്നെ പഠിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. രണ്ടു മനുഷ്യർക്ക് പരസ്പരം ബഹുമാനിക്കാൻ കഴിയണം. സംസാരിക്കാൻ കഴിയണം. ഒരാളുടെ ശക്തിയെ മറ്റൊരാൾ ഭയപ്പെടരുത്.”
അവളുടെ ശബ്ദം പതുക്കെ ഗൗരവമായി.
“അതുപോലെ ഒരാളുടെ ദൗർബല്യം ഉപയോഗപ്പെടുത്തുകയും അരുത്.”
ആദിത്യൻ അവളുടെ കണ്ണുകളിലേക്കു നോക്കി. ആ വാക്കുകൾ വിവാഹത്തെക്കുറിച്ച് മാത്രമല്ലെന്ന് അവന് തോന്നി.
“ആലോചിക്കാം,” അവൻ പറഞ്ഞു.
“അത്രമതി.”
സാവിത്രി വീണ്ടും ജപമാല കൈയിലെടുത്തു.
“ഇനി പൊയ്ക്കോ. നാളെ മുതൽ നിന്റെ ജന്മദിനത്തിനുള്ള ഒരുക്കങ്ങൾ തുടങ്ങും. കാരണവനാകുന്നത് വെറും കസേരയിൽ ഇരിക്കുന്നതല്ല. ചില രേഖകളിൽ ഒപ്പിടണം. കുടുംബക്ഷേത്രത്തിൽ ചടങ്ങുണ്ട്. തൊഴിലാളികളെയും കുടുംബക്കാരെയും കാണണം.”
ആദിത്യൻ എഴുന്നേറ്റു. വാതിലിനരികിലെത്തിയപ്പോൾ സാവിത്രി വീണ്ടും വിളിച്ചു.
“ഉണ്ണീ.”
“എന്താ?”
“നിന്റെ മനസ്സിൽ ആരെങ്കിലും ഉണ്ടെങ്കിൽ എന്നോട് പറയാൻ ഭയപ്പെടരുത്. അവൾ ഏതു കുടുംബത്തിൽനിന്നാണ്, എത്ര സ്വത്തുണ്ട്, എന്തു ജാതിയാണ് എന്നതിനു മുൻപ് ഞാൻ നോക്കുക അവൾ നിന്നെ നല്ലയൊരു മനുഷ്യനായി കാണുന്നുണ്ടോ എന്നാണ്.”
ആദിത്യൻ ഒന്നും പറഞ്ഞില്ല. പുഞ്ചിരിച്ചുകൊണ്ട് പുറത്തേക്കു നടന്നു. പക്ഷേ മുറിയിലേക്കുള്ള വഴി മുഴുവൻ അവന്റെ മനസ്സിൽ ആ മൂന്നുപേരുടെയും മുഖങ്ങളായിരുന്നു. കൂടെ ഒരു മുഖം വീണ്ടും വീണ്ടും തെളിഞ്ഞുവന്നു.
നന്ദന.
അവൻ അതിനെ തള്ളിമാറ്റാൻ ശ്രമിച്ചു. അതൊരു വിവാഹചിന്തയല്ല. മുത്തശ്ശി പെട്ടെന്ന് ചോദിച്ചതുകൊണ്ട് മനസ്സിൽ വന്ന മുഖം മാത്രം. കളരിപ്പുരയിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ സമയം താൻ നേരിട്ടത് അവളെയാണ്. അതുകൊണ്ടാകാം ആദ്യം ഓർമവന്നത്. സ്വന്തം വിശദീകരണം അവനുതന്നെ പൂർണമായി വിശ്വസിക്കാനായില്ല.
മുറിയിലെത്തിയപ്പോൾ വിളക്ക് തെളിഞ്ഞിരുന്നു. മേശപ്പുറത്ത് ഇല്ലത്തിന്റെ പഴയ കണക്കുപുസ്തകങ്ങളും അവകാശരേഖകളും കിടന്നു. അവൻ ജനാല തുറന്നു. മഴ കുറഞ്ഞിരുന്നു. മേൽക്കൂരയിൽനിന്ന് വെള്ളം തുള്ളികളായി വീഴുന്ന ശബ്ദം കേൾക്കാം.