അവന് ഉയരമുണ്ടാകുമെന്ന് എന്തുകൊണ്ടോ അവൾ കരുതി. അധികം സംസാരിക്കാത്ത ഒരാൾ. സംസാരിക്കുമ്പോൾ മറ്റുള്ളവർ ശ്രദ്ധിക്കുന്ന തരത്തിലുള്ള ശാന്തമായ ശബ്ദം. പുസ്തകത്തിന്റെ പേജുകൾ മടക്കാത്തവൻ. മഴയിൽ കുടയില്ലാതെ നടക്കാൻ ഇഷ്ടപ്പെടുന്നവൻ.
ഈ കൽപ്പനകളൊന്നും അവൻ എഴുതിയ വാക്കുകളിൽ ഉണ്ടായിരുന്നില്ല.
അവളുടെ മനസ്സ് ഒഴിഞ്ഞ ഇടങ്ങൾ സ്വന്തം ഇഷ്ടപ്രകാരം നിറയ്ക്കുകയായിരുന്നു.
അതേ സമയത്ത് നവീനും ‘എ’യെക്കുറിച്ച് ഒരു രൂപം ഉണ്ടാക്കിയിരുന്നു. സംസാരിക്കുമ്പോൾ ഇടയ്ക്കിടെ മുടി ചെവിക്കുപിന്നിലേക്ക് മാറ്റുന്ന പെൺകുട്ടി. ജനലരികിൽ ഇരുന്ന് വായിക്കുന്നവൾ.
മറ്റുള്ളവരുടെ മുന്നിൽ ദേഷ്യം പ്രകടിപ്പിച്ചാലും ഒറ്റയ്ക്കിരിക്കുമ്പോൾ അതിനെക്കുറിച്ച് കുറ്റബോധം തോന്നുന്നവൾ.
അവളെ അഞ്ജലിയായി നവീൻ ചിന്തിച്ചില്ല.
സ്കൂൾ വിട്ടുള്ള വഴിയിൽ അപരിചിതമായി അഞ്ജലിയെ കാണുമ്പോൾ അവർ തമ്മിലുള്ള സംഭാഷണം ഇപ്പോഴും ചെറുതും പരുക്കനുമായിരുന്നു.
ഒരു ദിവസം കടവിൽവെച്ച് അഞ്ജലി ചോദിച്ചു:
“എന്റെ കൂലി അച്ഛന് കിട്ടിയോ?”
“കിട്ടി.”
“ഞാൻ കടംവെക്കാറില്ലെന്ന് പറഞ്ഞില്ലേ?”
“അത് എല്ലാവരോടും പറഞ്ഞുനടക്കണോ?”
“നീയല്ലേ വാങ്ങാതിരുന്നത്?”
“ഇപ്പോൾ കിട്ടിയല്ലോ.”
“അടുത്ത തവണ അങ്ങനെ വേണ്ട.”
“അടുത്ത തവണ വള്ളം നഷ്ടപ്പെടുത്താതിരുന്നാൽ മതി.”
അഞ്ജലി മുഖംചുളിച്ചു.
അന്ന് രാത്രി അവൾ എൻ.-ന് എഴുതി:
ഇന്ന് എനിക്ക് ഒട്ടും ഇഷ്ടമില്ലാത്ത ഒരാളോട് വീണ്ടും സംസാരിക്കേണ്ടിവന്നു. ചിലർക്ക്
സാധാരണമായി മറുപടി പറയാൻ അറിയില്ല. ഓരോ വാക്കും തർക്കമാക്കും.
നവീൻ കത്ത് വായിച്ചപ്പോൾ അതാരെക്കുറിച്ചായിരിക്കുമെന്ന് ആലോചിച്ചു. അവളെ അസ്വസ്ഥയാക്കിയ അജ്ഞാതനായ ആ വ്യക്തിയോട് ചെറിയൊരു വിരോധം തോന്നി.
അവൻ മറുപടി എഴുതി:
ചിലർക്ക് സൗമ്യമായി സംസാരിക്കാൻ അറിയാത്തത് അവർക്ക് സൗമ്യതയില്ലാത്തതുകൊണ്ടാവണമെന്നില്ല. ഒരുപക്ഷേ ആരും അവരോട് അങ്ങനെ സംസാരിച്ചിട്ടില്ലായിരിക്കും.
മറുപടി വായിച്ചപ്പോൾ അഞ്ജലിക്ക് രാവിലെ വള്ളത്തിൽ നവീന്റെ പരുക്കൻ കൈപ്പത്തി ഓർമ്മ വന്നു. അടുത്തതവണ കണ്ടപ്പോൾ അവനോട് സൗമ്യമായി സംസാരിക്കണമെന്ന് നിമിഷനേരത്തേക്ക് തീരുമാനിച്ചു.
അടുത്ത ദിവസം നവീൻ അവളെ കടവിൽ കണ്ടു.
“ഇന്ന് വള്ളം നഷ്ടപ്പെട്ടില്ലേ?”
അഞ്ജലിയുടെ തീരുമാനം ആ നിമിഷം അവസാനിച്ചു.
കത്തുകളിൽ അവർ ഭയങ്ങളെക്കുറിച്ചും എഴുതി.
അഞ്ജലി എഴുതി:
എനിക്ക് ഇരുട്ടിനെ പേടിയില്ല. പക്ഷേ പരിചിതമായ എല്ലാവരും എന്നെ മറക്കുമോ എന്ന് പേടിയുണ്ട്. ഞാൻ പഴയ കൂട്ടുകാർക്ക് കത്തുകൾ അയയ്ക്കുന്നു. ആദ്യം ഉടനെ മറുപടി വന്നിരുന്നു.
ഇപ്പോൾ വൈകുന്നു. ഒരുദിവസം മറുപടി തീരെ വരാതാകുമോ എന്നു തോന്നുന്നു.
നവീൻ ഏറെനേരം ആ കത്തിനുള്ള മറുപടി എഴുതാനായില്ല. ഒടുവിൽ എഴുതി:
നമ്മളെ ആരെങ്കിലും മറക്കുന്നത് തടയാനാവില്ല. പക്ഷേ അവർ മറന്നാൽ നമ്മൾ ഉണ്ടായിരുന്നില്ല എന്നർത്ഥമില്ല. ചില ബന്ധങ്ങൾ ഒരുകാലത്ത് സത്യമായിരുന്നു എന്നതിനുള്ള തെളിവ് അവയുടെ ദൈർഘ്യമല്ല.
സ്വന്തം ഭയത്തെക്കുറിച്ച് ചോദിച്ചപ്പോൾ നവീൻ ആദ്യം ഒഴിഞ്ഞുമാറി. എന്നാൽ അടുത്ത കത്തിൽ എഴുതി:
എനിക്ക് ഏറ്റവും പേടിയുള്ളത് ശ്രമിക്കാൻ അവസരം കിട്ടാതെ പരാജയപ്പെടുന്നതാണ്. പരീക്ഷയിൽ തോറ്റാൽ വീണ്ടും എഴുതാം. പക്ഷേ പഠിക്കാൻ കഴിയാതെ പോയാൽ തോറ്റത് ഞാനാണോ എന്റെ സാഹചര്യമാണോ എന്ന് ഒരിക്കലും അറിയില്ല.
അഞ്ജലി ഈ വരികൾ പലതവണ
വായിച്ചു.
എൻ.-ന്റെ ജീവിതത്തിൽ പണത്തിന് പ്രാധാന്യമുണ്ടെന്ന് അവൾ ആദ്യമായി മനസ്സിലാക്കി. അവൻ നേരിട്ട് ദാരിദ്ര്യമെന്ന വാക്ക് ഉപയോഗിച്ചില്ല. എങ്കിലും ആ വാക്ക് ഓരോ വരിയുടെയും പിന്നിൽ നിന്നു.
അവൾ മറുപടി എഴുതി:
സാഹചര്യത്തോട് തോറ്റാലും അത് നിങ്ങളുടെ പരാജയമല്ലെന്ന് ഞാൻ പറയും.
കത്ത് അയച്ചശേഷം ആ വാചകം വളരെ എളുപ്പമാണെന്ന് തോന്നി. പണമുള്ള ഒരാൾക്കു പണമില്ലാത്തവനെ ആശ്വസിപ്പിക്കാൻ എളുപ്പമാണ്. അവരുടെ വീട്ടിലും സാമ്പത്തികപ്രശ്നങ്ങൾ ഉണ്ടെന്ന് അച്ഛന്റെ സംഭാഷണങ്ങളിൽനിന്ന് മനസ്സിലാക്കിയിരുന്നെങ്കിലും വിശന്നുകിടക്കേണ്ടിവന്നിട്ടില്ല. ഫീസ് അടയ്ക്കുമോ എന്ന ആശങ്ക ഉണ്ടായിട്ടില്ല.