“ഞാനും പറഞ്ഞിട്ടില്ല.”
“എനിക്കും പറയാതെയും മനസ്സിലാകും.”
അഞ്ജലി വെള്ളത്തിലേക്കു നോക്കി.
“നിനക്ക് അയാളെ ഇഷ്ടമാണോ?” നവീൻ ചോദിച്ചു.
ചോദ്യം വളരെ ശാന്തമായിരുന്നു. പക്ഷേ അതിന്റെ അടിയിൽ മറ്റെന്തോ ഉണ്ടെന്ന് അഞ്ജലിക്ക് തോന്നി.
“ഞങ്ങൾ സുഹൃത്തുക്കളാണ്.”
“പേര് അറിയാത്ത സുഹൃത്തുക്കൾ.”
“പേര് അറിഞ്ഞാൽ മാത്രം സൗഹൃദമാകുമോ?”
“അല്ല.”
“അപ്പോൾ?”
“അയാൾ നീ
മനസ്സിൽ കരുതുന്നതുപോലെയല്ലെങ്കിൽ?”
ഗോപാലൻ മാഷിന്റെ ചോദ്യം തന്നെയായിരുന്നു അത്.
അഞ്ജലി ദീർഘശ്വാസമെടുത്തു.
“എനിക്കറിയില്ല. ഒരുപക്ഷേ അയാളെക്കുറിച്ച് ഞാൻ ചിന്തിക്കുന്നതിനെക്കാൾ, അവന്റെ കത്തുകൾ വായിക്കുമ്പോൾ എനിക്ക് എന്നെക്കുറിച്ച് എന്താണ് മനസ്സിലാകുന്നത് എന്നതാണ് പ്രധാനമെന്ന് തോന്നുന്നു.”
നവീന്റെ തുഴയുടെ ചലനം മന്ദമായി.
അവൻ അവളെ നോക്കി.
കത്തുകളിൽ എഴുതിയ ‘എ’ക്കും ഇങ്ങനെ സംസാരിക്കാനാകും.
ഒരു നിമിഷം അവന്റെ മനസ്സിൽ ഉള്ള സംശയം ശക്തമായി. പക്ഷേ അടുത്ത നിമിഷം അഞ്ജലി ചോദിച്ചു:
“നീ എന്തിനാണ് തുറിച്ചുനോക്കുന്നത്?”
“നീ ചിലപ്പോൾ ബുദ്ധിയുള്ള കാര്യങ്ങൾ പറയുമെന്നു കരുതിയില്ല.”
സംശയം വീണ്ടും തർക്കത്തിന്റെ പിന്നിൽ മറഞ്ഞു.
“വള്ളം നിർത്തൂ,” അഞ്ജലി പറഞ്ഞു.
“എന്തിന്?”
“ഞാൻ നീന്തി പോകാം.”
“നിനക്ക് നീന്താനറിയില്ല.”
“അതെങ്ങനെ അറിയാം?”
“വെള്ളത്തിലേക്കു നോക്കുന്ന രീതി കണ്ടാൽ അറിയാം.”
“എല്ലാം നോക്കിയാൽ അറിയാമെന്നാണോ?”
നവീന്റെ ശബ്ദം മൃദുവായി.
“എല്ലാം അല്ല.”
വള്ളം അവരുടെ കടവിനോട് അടുക്കുകയായിരുന്നു.
അഞ്ജലി ഇറങ്ങുന്നതിനുമുമ്പ് തിരിഞ്ഞു.
“നീ ചിരിക്കുമ്പോൾ വേറെ ആളെപ്പോലെയാണെന്ന് പറഞ്ഞില്ലേ?”
“പറഞ്ഞു.”
“ഇപ്പോൾ പറഞ്ഞത് ഒരു പ്രശംസയായിരുന്നു.”
അവൾ കരയിലേക്കു കയറി.
നവീൻ മറുപടി പറയാൻ വൈകി.
അപ്പോഴേക്കും അഞ്ജലി പടികൾ കയറി വരാന്തയിലെത്തിയിരുന്നു.
അന്ന് രാത്രി രണ്ടുപേരും തങ്ങളുടെ തൂലികാസുഹൃത്തിനായി എഴുതാൻ ഇരുന്നു.
അഞ്ജലി എഴുതി:
ഞാൻ ഇഷ്ടമില്ലെന്ന് കരുതിയിരുന്ന ഒരാളോടൊപ്പം ഇപ്പോൾ ദിവസവും യാത്ര ചെയ്യുന്നു. ഞങ്ങൾ ഇപ്പോഴും തർക്കിക്കും. എന്നാൽ ആ തർക്കങ്ങൾ ഇല്ലെങ്കിൽ യാത്ര വളരെ ചെറുതായി തോന്നുമെന്നൊരു സംശയമുണ്ട്.
നവീൻ എഴുതി:
ഒരാളെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായം ഒറ്റയടിക്ക് മാറുന്നില്ലെന്നു മനസ്സിലായി. അത് വെള്ളം കയറുന്നതുപോലെയാണ്. ആദ്യം പടിയുടെ ഏറ്റവും താഴത്തെ ഭാഗം
മൂടും. പിന്നെ അടുത്തത്. ശ്രദ്ധിക്കുമ്പോഴേക്കും പഴയ അതിർത്തി കാണാതായിരിക്കും.
ഇരുവരും കത്ത് പൂർത്തിയാക്കിയശേഷം പരസ്പരത്തെക്കുറിച്ചാണ് എഴുതിയതെന്ന് അറിയാതെ കവറുകൾ മടക്കി.
അധ്യായം 13: കാസറ്റ് ടേപ്പ്
അഞ്ജലിയുടെ അച്ഛൻ പട്ടണത്തിൽ പോയി മടങ്ങിവന്ന ദിവസം പഴയ കാസറ്റ് പ്ലെയർ നന്നാക്കിക്കൊണ്ടുവന്നു. ടീവി സെറ്റ് ഇപ്പോഴും പണിമുടക്കി നിൽക്കുകയായിരുന്നു.
“ഇനി വീട്ടിൽ മനുഷ്യരുടെ ശബ്ദം കേൾക്കാം,” അമ്മ പറഞ്ഞു.
“നമ്മൾ മനുഷ്യരല്ലേ?” അച്ഛൻ ചോദിച്ചു.
“നിങ്ങൾ പത്രത്തിനോടും ഇവൾ പുസ്തകത്തിനോടുമാണ് സംസാരിക്കുന്നത്.”
അഞ്ജലി തന്റെ കാസറ്റുകൾ പെട്ടിയിൽനിന്നെടുത്തു. പഴയ സിനിമാഗാനങ്ങൾ, ലത നൽകിയ ഹിന്ദി ഗാനങ്ങളുടെ സമാഹാരം, റേഡിയോയിൽനിന്ന് റെക്കോർഡ് ചെയ്ത പാട്ടുകൾ. ചിലതിന്റെ മേൽ പെൻസിലിൽ പാട്ടുകളുടെ പേര് എഴുതിയിരുന്നു.
ചിലതിൽ ‘എ സൈഡ്,’ ‘ബി സൈഡ്’ എന്നെഴുതിയതല്ലാതെ ഒന്നുമില്ല.
ആ രാത്രി അവൾ ഏറെനാളിനുശേഷം സംഗീതം കേട്ടു. മഴയുടെ ശബ്ദത്തിനൊപ്പം പാട്ട് മുറിയിലൊഴുകി. ടേപ്പിന്റെ പഴക്കം കാരണം ഇടയ്ക്കിടെ ശബ്ദം താഴുകയും ഉയരുകയും ചെയ്തു.
അടുത്ത കത്തിൽ അവൾ എൻ.-നോട് ചോദിച്ചു:
നിങ്ങൾക്ക് ഇഷ്ടമുള്ള പാട്ടുകളുണ്ടോ? പുസ്തകങ്ങളെക്കുറിച്ച് നമ്മൾ ഏറെ സംസാരിച്ചു. സംഗീതത്തെക്കുറിച്ച് ഒന്നും പറഞ്ഞിട്ടില്ല.
നവീന്റെ വീട്ടിൽ കാസറ്റ് പ്ലെയർ ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. ചായക്കടയിലെ റേഡിയോയും സുഹൃത്തായ രമേശിന്റെ വീട്ടിലെ ടേപ്പ് റെക്കോർഡറുമായിരുന്നു സംഗീതത്തിന്റെ ലോകം. രമേശിന്റെ ചേട്ടൻ ഗൾഫിൽനിന്ന് കാസറ്റുകൾ അയയ്ക്കുമായിരുന്നു.