“എനിക്കറിയാം.”
“അറിയുന്നെങ്കിൽ എന്തിനാണ് അങ്ങനെ പറഞ്ഞത്?”
“അഞ്ജലി…”
“നിന്റെ സ്വാഭിമാനം വേദനിക്കും. എനിക്കത് മനസ്സിലാകും. പക്ഷേ എന്നെ അപമാനിച്ചാൽ അത് സ്വാഭിമാനമാകില്ല.”
വള്ളം കടവിലെത്തി.
അവൾ നവീന്റെ കൈ സ്വീകരിക്കാതെ ഇറങ്ങി.
“നാളെ സംസാരിക്കാം,” അവൻ പറഞ്ഞു.
“നാളെ വലിയ വള്ളത്തിൽ പോകും.”
അടുത്ത രണ്ടു ദിവസം അവർ സംസാരിച്ചില്ല.
അഞ്ജലി വലിയ കടത്തുവള്ളത്തിൽ സ്കൂളിലേക്കു പോയി. നവീൻ ദൂരത്തുനിന്ന് കണ്ടെങ്കിലും വിളിച്ചില്ല. വൈകുന്നേരം അവൾ വരമ്പിലൂടെ മറ്റു കുട്ടികളോടൊപ്പം നടന്നു.
രണ്ടുപേരും കത്തുകളെഴുതാൻ ശ്രമിച്ചു.
ആദ്യദിവസം അഞ്ജലി മൂന്നു താളുകൾ കീറിക്കളഞ്ഞു. കോപത്തിൽ എഴുതിയ വാക്കുകൾ അയച്ചാൽ തിരികെ വാങ്ങാനാവില്ലെന്ന് അറിയാമായിരുന്നു.
രണ്ടാം ദിവസം അവൾ എഴുതി:
പ്രിയപ്പെട്ട നവീൻ,
സഹായം സ്വീകരിക്കുന്നത് തോൽവിയല്ലെന്ന് ഞാൻ ഇപ്പോഴും കരുതുന്നു.
പക്ഷേ
സഹായം സ്വീകരിക്കണമോ എന്ന തീരുമാനം നിന്റേതാണ്. അത് ഞാൻ തീരുമാനിക്കാൻ ശ്രമിച്ചത് ശരിയല്ല.
നിന്റെ സ്വപ്നം എനിക്ക് പ്രധാനമാണെന്ന കാര്യം പറഞ്ഞപ്പോൾ, എനിക്കു പ്രധാനമാണെന്നതുകൊണ്ട് അതിനെ എങ്ങനെ രക്ഷിക്കണമെന്ന് തീരുമാനിക്കാനുള്ള അവകാശവും ഉണ്ടെന്ന് ഞാൻ കരുതി. അതു തെറ്റാണ്.
എങ്കിലും നീ പറഞ്ഞ വാക്ക് എന്നെ വേദനിപ്പിച്ചു. എന്റെ അച്ഛന്റെ പണത്തിൽ നീ എന്റെ അടുത്തു നിൽക്കില്ലെന്നു പറഞ്ഞത്.
ഞാൻ നിന്നെ എന്റെ അടുത്തു നിർത്താൻ വാങ്ങാൻ ശ്രമിച്ചില്ല. നീ നിന്റെ വഴിയിലൂടെ പോകുന്നത് കാണാൻ മാത്രമാണ് ആഗ്രഹിച്ചത്.
നിന്റെ തീരുമാനത്തെ ഞാൻ ബഹുമാനിക്കണം. അതിന് എനിക്ക് കുറച്ചുസമയം വേണം.
അഞ്ജലി.
കത്ത് വായിച്ചശേഷം നവീൻ അതേ രാത്രി മറുപടി എഴുതി:
പ്രിയപ്പെട്ട അഞ്ജലി,
ഞാൻ പറഞ്ഞത് തെറ്റായിരുന്നു.
നീ സഹായം പറഞ്ഞത് എന്നെ ചെറുതാക്കാനല്ലെന്ന് എനിക്കറിയാം. പക്ഷേ എന്റെ മുന്നിൽ ഇല്ലാത്ത പണത്തെക്കുറിച്ച് ആരെങ്കിലും പറയുമ്പോൾ, അവർ പറയാത്ത കാര്യങ്ങളും ഞാൻ കേൾക്കുന്നു.
നീ അതൊന്നും പറഞ്ഞിട്ടില്ല.
എന്റെ പേടിയാണ് പറഞ്ഞത്.
ഒരു വർഷം കഴിഞ്ഞും ഞാൻ പോകാതിരിക്കാം എന്ന നിന്റെ ഭയം എനിക്കുമുണ്ട്. അതുകൊണ്ടാണ് നിന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ ദേഷ്യം വന്നത്.
ഞാൻ സ്വപ്നം ഉപേക്ഷിച്ചിട്ടില്ല. ഇപ്പോൾ അതിനു മുന്നിൽ നിൽക്കാൻ മാത്രം കഴിയുന്നില്ല.
എന്നോട് ക്ഷമിക്കണം.
നവീൻ.
കത്ത് ലഭിച്ച ദിവസം വൈകുന്നേരം അഞ്ജലി അവന്റെ വള്ളത്തിൽ കയറി.
മറ്റു യാത്രക്കാരുണ്ടായിരുന്നതിനാൽ അവർ സംസാരിച്ചില്ല.
അവൾ ഇറങ്ങുമ്പോൾ നവീൻ കൈ നീട്ടി.
അഞ്ജലി പിടിച്ചു.
ആ സ്പർശം ക്ഷമയുടെ പൂർണ്ണരൂപമായിരുന്നില്ല. പക്ഷേ തുടക്കമായിരുന്നു.
അതേ ആഴ്ചയാണ് അവരുടെ രഹസ്യം കരയിലെത്തിയത്.
അമ്മ അഞ്ജലിയുടെ
വസ്ത്രങ്ങൾ അലമാരയിൽ ക്രമപ്പെടുത്തുകയായിരുന്നു. മഴക്കാലത്തെ ഈർപ്പം കാരണം പുസ്തകങ്ങൾക്കിടയിൽ പൂപ്പൽ പിടിക്കുന്നുണ്ടോ എന്നു നോക്കാൻ പഴയ നോവലുകൾ പുറത്തെടുത്തു.
ഒരു പുസ്തകത്തിനുള്ളിൽ വെളുത്ത കവറുണ്ടായിരുന്നു.
മുകളിൽ എഴുതിയിരുന്നത്:
അഞ്ജലിക്ക്.
കൈയക്ഷരം പരിചിതമല്ല.
അമ്മ ആദ്യം അത് തിരികെ വെക്കാൻ ശ്രമിച്ചു. പിന്നെ മറ്റൊരു കവർ താഴെ വീണു.
പ്രിയപ്പെട്ട അഞ്ജലി.
താഴെ:
നവീൻ.
അവർ കത്തുകൾ തുറന്നു വായിച്ചില്ല.
പക്ഷേ പുസ്തകങ്ങൾക്കിടയിൽ കെട്ടിവെച്ചിരുന്നതിന്റെ എണ്ണം മതിയായിരുന്നു.
അഞ്ജലി സ്കൂൾവിട്ടെത്തുമ്പോൾ അമ്മ മുറിയിൽ കാത്തിരിക്കുകയായിരുന്നു. കത്തുകളുടെ കെട്ട് മേശപ്പുറത്ത്.
അവളുടെ ചുവടുകൾ വാതിലിനരികിൽ നിശ്ചലമായി.
“ഇവ എന്താണ്?” അമ്മ ചോദിച്ചു.
അഞ്ജലി ഉടനെ മറുപടി പറഞ്ഞില്ല.
“ഞാൻ വായിച്ചിട്ടില്ല,” അമ്മ പറഞ്ഞു. “പക്ഷേ ആരുടെ കത്തുകളാണെന്ന് കാണാം.”
അഞ്ജലി ബാഗ് താഴെവെച്ചു.
“നവീന്റെ.”
“അത് എനിക്കും മനസ്സിലായി.”
“പിന്നെ എന്താണ് ചോദിക്കുന്നത്?”
“എന്താണ് ഇതെന്ന്.”
“കത്തുകൾ.”
“അഞ്ജലി.”
അമ്മയുടെ ശബ്ദം ഉയർന്നില്ല. അതുകൊണ്ടുതന്നെ അവൾക്ക് കൂടുതൽ പേടി തോന്നി.