ഈ വെള്ളത്തിന്റെ ഓരോ വളവും അവന് അറിയാം. എവിടെയാണ് പായൽ കൂടുതലെന്ന്,
എവിടെയാണ് അടിയൊഴുക്ക് വള്ളത്തെ തിരിക്കുന്നതെന്ന്, ഏത് കടവിനു സമീപമാണ് താഴ്ന്ന കല്ലുള്ളതെന്ന്. രാത്രിയിൽ വെളിച്ചമില്ലെങ്കിലും ഈ തോട് കടക്കാം.
കടലിനപ്പുറത്തുള്ള നഗരത്തിൽ അവന് ഒന്നും അറിയില്ല.
അവിടത്തെ വെള്ളത്തിന്റെയും കാറ്റിന്റെയും ഭാഷ അറിയില്ല. മരുഭൂമിയിലെ ചൂടറിയില്ല. ഗോഡൗണിലെ പെട്ടികളിൽ എന്തു സാധനങ്ങളാണെന്ന് അറിയില്ല. ഒപ്പം ജോലി ചെയ്യുന്നവർ ഏതു ഭാഷയിലാണ് സംസാരിക്കുക എന്നും അറിയില്ല.
വീട്ടിലെത്തിയപ്പോൾ അച്ഛൻ വരാന്തയിൽ മുട്ടിൽ എണ്ണ പുരട്ടിക്കൊണ്ടിരുന്നു.
അമ്മ അടുത്തിരുന്നു മൃദുവായി തിരുമ്മി. മായ മണ്ണെണ്ണവിളക്കിനു സമീപം പഠിക്കുകയായിരുന്നു. മേൽക്കൂരയിലെ പഴയ ചോർച്ചയിൽനിന്ന് മഴയില്ലാത്തപ്പോഴും ചെറിയ ഈർപ്പം ചുവരിലൂടെ ഇറങ്ങിയിരുന്നു.
“എവിടെയായിരുന്നു?” രാഘവൻ ചോദിച്ചു.
“രമേശിന്റെ വീട്ടിൽ.”
“ചേട്ടൻ വന്നിട്ടുണ്ടല്ലേ?”
“ഉം.”
നവീൻ അകത്തേക്കു പോകാൻ ശ്രമിച്ചു. പിന്നെ നിന്നു.
“ദുബായിൽ ഒരു ജോലി ഉണ്ടെന്ന് പറഞ്ഞു.”
അമ്മയുടെ കൈ നിശ്ചലമായി.
രാഘവൻ തല ഉയർത്തി.
“എന്ത് ജോലി?”
നവീൻ വിശദീകരിച്ചു.
മായ പുസ്തകം അടച്ചു കേട്ടിരുന്നു.
എല്ലാം കേട്ടശേഷം രാഘവൻ ആദ്യം ചോദിച്ചത് ശമ്പളമാണ്. പിന്നീട് യാത്രയ്ക്കുള്ള കടം. താമസം. ജോലി ഉറപ്പാണോ. കമ്പനി ആരുടേതാണ്. സുരേഷിനൊപ്പം തന്നെയാണോ.
ചോദ്യങ്ങൾ തീർന്നപ്പോൾ വീട്ടിൽ നിശ്ശബ്ദതയായി.
“നിനക്കു പോകണമെന്നുണ്ടോ ?” അമ്മ ചോദിച്ചു.
നവീൻ ഉത്തരം പറയാൻ വൈകി.
“ഇല്ല.”
മായയുടെ മുഖം തെളിഞ്ഞു. എന്നാൽ അച്ഛൻ അവനെ നോക്കിക്കൊണ്ടിരുന്നു.
“പിന്നെ?” രാഘവൻ ചോദിച്ചു.
“പോകേണ്ടിവരുമെന്നു തോന്നുന്നു.”
അമ്മ മുഖം തിരിച്ചു. മായ വീണ്ടും പുസ്തകം തുറന്നെങ്കിലും വായിച്ചില്ല.
രാഘവൻ മുട്ടിന്മേൽ കൈവെച്ചിരുന്നു.
“എനിക്കുവേണ്ടി പോകണ്ട,” അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു.
“അച്ഛനുവേണ്ടി മാത്രമല്ല.”
“വീട്ടിനുവേണ്ടിയെന്നും പറയണ്ട. നിനക്കു വേണ്ടിയല്ലെങ്കിൽ പോകരുത്.”
“എനിക്കുവേണ്ടി ഇപ്പോൾ
ഇവിടെ എന്താണ്?”
ചോദ്യം പറഞ്ഞ ഉടനെ നവീന് അതിന്റെ കാഠിന്യം മനസ്സിലായി.
അമ്മ അവനെ നോക്കി. മായയുടെ മുഖം താഴ്ന്നു.
“അങ്ങനെ ഉദ്ദേശിച്ചല്ല,” അവൻ പറഞ്ഞു.
രാഘവൻ മൃദുവായി മറുപടി നൽകി:
“ചിലപ്പോൾ ഉദ്ദേശിക്കാത്ത വാക്കിലാണ് സത്യം കൂടുതൽ ഉണ്ടാകുക.”
അന്ന് രാത്രി നവീൻ ഉറങ്ങിയില്ല.
പോകാനുള്ള കാരണങ്ങൾ ഒന്നൊന്നായി മനസ്സിൽ വന്നു.
അച്ഛന് ഇനി പഴയപോലെ വള്ളം തുഴയാൻ കഴിയില്ല.
അമ്മ കടക്കാരനോട് പണം പിന്നീട് തരാമെന്നു പറയുന്നത് പതിവായി.
മായയുടെ സ്കൂൾഫീസ് വീണ്ടും വൈകിയിട്ടുണ്ട്.
കോളേജിലെ സ്ഥാനം നഷ്ടപ്പെട്ടു.
അഞ്ജലിയോടു സംസാരിക്കാൻ പോലും കഴിയുന്നില്ല.
പോകാതിരിക്കാനുള്ള കാരണങ്ങളും ഉണ്ടായിരുന്നു.
ചരിത്രം.
കുട്ടനാട്.
വായനശാല.
അവൻ മനസ്സിലാക്കിയിട്ടുള്ള ഒരേയൊരു വെള്ളം.
അഞ്ജലി.
പക്ഷേ അഞ്ജലി പോകാതിരിക്കാനുള്ള കാരണമാണോ, ഒരുദിവസം മടങ്ങിവരാനുള്ള കാരണമാണോ എന്ന് അവന് തീരുമാനിക്കാൻ കഴിഞ്ഞില്ല.
മൂന്നാം ദിവസം സുരേഷിനെ കണ്ടപ്പോൾ നവീൻ പറഞ്ഞു:
“ഞാൻ വരാം.”
ആ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞതോടെ വലിയൊരു തീരുമാനം എടുത്തവനെപ്പോലെ തോന്നിയില്ല.
പകരം, സ്വന്തം ജീവിതത്തിൽനിന്ന് ഒരു ഭാഗം മടക്കി പെട്ടിക്കുള്ളിൽ വെച്ചതുപോലെ തോന്നി.
അടുത്ത ആഴ്ചകൾ പാസ്പോർട്ട് അപേക്ഷകളും ഫോട്ടോകളും ഒപ്പുകളും കടപ്പത്രങ്ങളും നിറഞ്ഞതായിരുന്നു. ഗോപാലൻ മാഷ് ആവശ്യമായ സർട്ടിഫിക്കറ്റുകൾ കണ്ടെത്താൻ സഹായിച്ചു. സ്കൂളിലെ പഴയ പ്രധാനാധ്യാപകനിൽനിന്ന് സ്വഭാവസർട്ടിഫിക്കറ്റ് വാങ്ങി. സുരേഷ് പരിചയമുള്ള ഏജന്റുമായി സംസാരിച്ചു.
ഗ്രാമത്തിൽ വാർത്ത പടർന്നു.
“രാഘവന്റെ മകൻ ഗൾഫിലേക്കു പോകുന്നു.”
ചിലർ അഭിനന്ദിച്ചു. ചിലർ ഭാഗ്യം എന്നു പറഞ്ഞു. ചിലർ ശമ്പളം എത്രയെന്ന് ചോദിച്ചു. മറ്റുചിലർ രണ്ടു വർഷത്തിനുള്ളിൽ പുതിയ വീട് പണിയാമെന്ന് കണക്കുകൂട്ടി.