“അറിയില്ല.”
“ഞാൻ നാട്ടിലേക്കു മടങ്ങിയാൽ?”
“വഴി നോക്കാം.”
“അതും അറിയില്ല?”
“എല്ലാം ഇപ്പോൾ അറിയേണ്ടതുണ്ടോ?”
“നീ തന്നെയല്ലേ ജീവിതം തീരുമാനിച്ചിരിക്കണം എന്നു പറഞ്ഞത്?”
“ദിശ തീരുമാനിക്കണം. ഓരോ കല്ലും ഇപ്പോൾ എണ്ണേണ്ട.”
“പത്രപ്രവർത്തകയ്ക്ക് നല്ല മറുപടിയാണ്.”
“ചരിത്രവിദ്യാർത്ഥിക്ക് മനസ്സിലാകണം.”
നവീൻ പുറപ്പെടുന്നതിനു മുൻപുള്ള ദിവസം അവർ ഗോപാലൻ മാഷിനെ കാണാൻ പോയി.
മാഷ് നവീനെ നോക്കി ചോദിച്ചു:
“ഈ തവണ കത്തുകൾ തുടരുമോ?”
“തുടരും.”
“പേരുകളോടെയോ അക്ഷരങ്ങളോടെയോ?”
“പേരുകളോടെ,” അഞ്ജലി പറഞ്ഞു.
“അക്ഷരങ്ങൾ ഉപേക്ഷിച്ചോ?”
“ഇല്ല,” നവീൻ പറഞ്ഞു. “സൂക്ഷിച്ചിട്ടുണ്ട്.”
മാഷ് തലയാട്ടി.
“നല്ലത്. ചില രഹസ്യങ്ങൾ പുറത്തുവന്നശേഷവും സൂക്ഷിക്കണം.”
വായനശാലയിൽനിന്നിറങ്ങിയപ്പോൾ അഞ്ജലി ബാഗിൽനിന്ന് ഒരു കവർ എടുത്തു.
കവറിനു മുകളിൽ എഴുതിയിരുന്നത്:
നവീന്.
എൻ. എന്ന ഒറ്റ അക്ഷരമല്ല.
പൂർണ്ണമായ പേര്.
“ഇത് നിനക്കാണ്,” അവൾ പറഞ്ഞു.
നവീൻ തുറക്കാൻ ശ്രമിച്ചു.
അഞ്ജലി തടഞ്ഞു.
“വിമാനത്തിൽവെച്ച് വായിച്ചാൽ മതി.”
“എന്തുകൊണ്ട്?”
“അത്രമാത്രം.”
“വീണ്ടും യാത്രപറച്ചിൽ കത്താണോ?”
“അല്ല.”
“പിന്നെ?”
“തിരികെവരാനുള്ളതാണ്.”
“ഇപ്പോൾ വായിച്ചാൽ തിരികെ വരാൻ പറ്റില്ലേ?”
“നവീൻ.”
അവൻ
കവർ പോക്കറ്റിലിട്ടു.
“ശരി.”
ഈ തവണ യാത്രപറച്ചിൽ ബസ് സ്റ്റാൻഡിലെ തിരക്കിൽ ആയിരുന്നില്ല.
വിമാനത്താവളത്തിലേക്കു പോകുന്നതിനു മുൻപ് നവീൻ അഞ്ജലിയുടെ വീട്ടിലെത്തി. ഔദ്യോഗികമായി പെണ്ണ് ചോദിക്കാനല്ല. കുടുംബത്തോട് യാത്രപറയാൻ.
അഞ്ജലിയുടെ അച്ഛൻ വരാന്തയിൽ അവനെ സ്വീകരിച്ചു.
വർഷങ്ങൾക്കുമുമ്പ് വള്ളക്കാരന്റെ മകനായി കണ്ടിരുന്ന യുവാവ് ഇപ്പോൾ വീട്ടിലേക്കു നേരെ നടന്നുവന്നിരുന്നു. വിദേശജോലി നൽകിയ ആത്മവിശ്വാസവും അധ്വാനത്തിന്റെ ക്ഷീണവും മുഖത്ത് ഉണ്ടായിരുന്നു.
അവർ ജോലിയെക്കുറിച്ച് സംസാരിച്ചു. രാഘവന്റെ ആരോഗ്യത്തെക്കുറിച്ച്. മായയുടെ പഠനത്തെക്കുറിച്ച്. നവീൻ ചരിത്രപഠനം തുടരാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നതിനെക്കുറിച്ചും പറഞ്ഞു.
അച്ഛൻ കൂടുതലായി ചോദിച്ചില്ല.
പോകുന്നതിനുമുൻപ് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു:
“ജീവിതം എന്താണെന്ന് കുറച്ചെങ്കിലും മനസ്സിലായോ?”
നവീൻ ഒരു നിമിഷം ആലോചിച്ചു.
“മനസ്സിലായി എന്നു പറയാൻ പറ്റില്ല. മുമ്പ് കരുതിയതിനെക്കാൾ ബുദ്ധിമുട്ടാണെന്ന് മനസ്സിലായി.”
അച്ഛന്റെ മുഖത്ത് ചെറിയൊരു ചിരി തെളിഞ്ഞു.
“അത് മനസ്സിലാകുന്നതാണ് തുടക്കം.”
അഞ്ജലിയുടെ അമ്മ നവീനു യാത്രയിൽ കഴിക്കാൻ പലഹാരപ്പൊതി നൽകി. മുമ്പത്തെ എതിർപ്പിനെക്കുറിച്ച് ഒന്നും പറഞ്ഞില്ല. നവീനും പഴയ സംഭവങ്ങൾ ഓർമ്മിപ്പിച്ചില്ല.
അഞ്ജലി അവനെ ഗേറ്റുവരെ അനുഗമിച്ചു.
“ഈ പ്രാവശ്യം കൈവീശുമോ?” നവീൻ ചോദിച്ചു.
“നീ തിരിഞ്ഞുനോക്കുമോ ?”
“നോക്കും.”
“അപ്പോൾ വീശാം.”
അവൻ നടന്നു. വഴിയുടെ വളവിലെത്തിയപ്പോൾ തിരിഞ്ഞുനോക്കി.
അഞ്ജലി കൈ ഉയർത്തി.
നവീനും.
ഈ തവണ അവരുടെ ഇടയിൽ ഓടിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന ബസില്ലായിരുന്നു. പാലത്തിനരികിലെ അതിവേഗ നിമിഷവുമില്ല. ഇരുവരും പരസ്പരം വ്യക്തമായി കണ്ടു.
വിമാനത്തിൽ ഇരുന്നശേഷമാണ് നവീൻ കവർ തുറന്നത്.
എൻജിന്റെ ശബ്ദം ഉയർന്നു. വിമാനം നിലത്തുനിന്നു പൊങ്ങി. നഗരം ചെറുതായി. റോഡുകൾ വരകളായി. നദികൾ വെള്ളിനൂലുകളായി.
നവീൻ കത്ത് തുറന്നു.
പ്രിയപ്പെട്ട നവീൻ,
ഒരിക്കൽ നമ്മുടെ
പേരുകൾ അറിയാതെതന്നെ സുഹൃത്തുക്കളാകാമോ എന്ന് ഞാൻ ചോദിച്ചിരുന്നു. പേര് അറിയാത്തതുകൊണ്ടാണ് ഇത്രവേഗം സുഹൃത്തുക്കളായതെന്ന് നീ മറുപടി എഴുതി.
അപ്പോൾ പേര് അറിഞ്ഞാൽ എന്ത് സംഭവിക്കുമെന്ന് എനിക്ക് പേടിയുണ്ടായിരുന്നു.
ഇപ്പോൾ നിന്റെ പേര് എനിക്കറിയാം.
നിന്റെ വീടറിയാം.
നിന്റെ കുടുംബത്തെ അറിയാം.
നീ ദേഷ്യപ്പെടുമ്പോൾ പറയുന്ന വാക്കുകളും പിന്നീട് അതിനെക്കുറിച്ച് കുറ്റബോധം തോന്നുന്ന രീതിയും അറിയാം.
നിന്റെ സ്വാഭിമാനത്തിനകത്ത് ഒളിച്ചിരിക്കുന്ന ഭയം അറിയാം.
സഹായം ചോദിക്കാൻ മടിക്കുന്നതും മറ്റുള്ളവർ ചോദിക്കാതെയും സഹായിക്കണമെന്നു കരുതുന്നതും അറിയാം.