പ്രവേശനഫീസ്.
ആദ്യടേമിന്റെ ഫീസ്.
പുസ്തകങ്ങൾ.
യാത്ര.
താമസിക്കേണ്ടിവന്നാൽ അതിന്റെ ചെലവ്.
ഓരോ വരിയും സന്തോഷത്തിൽനിന്ന് ചെറിയൊരു ഭാഗം എടുത്തുകൊണ്ടുപോയി.
“എപ്പോഴാണ് പണം അടയ്ക്കേണ്ടത്?” രാഘവൻ ചോദിച്ചു.
നവീൻ തീയതി പറഞ്ഞു.
മുറിയിൽ നിശ്ശബ്ദത നിറഞ്ഞു.
“സമയം ഉണ്ടല്ലോ,” മീനാക്ഷി പറഞ്ഞു.
അവരുടെ വീട്ടിൽ പ്രതീക്ഷ നിലനിർത്താൻ ഉപയോഗിക്കുന്ന വാക്കായിരുന്നു അത്.
സമയം ഉണ്ട്.
കിട്ടിയാൽ നോക്കാം.
എന്തെങ്കിലും വഴി ഉണ്ടാകും.
അടുത്ത ആഴ്ചകളിൽ അവർ വഴികൾ അന്വേഷിച്ചു.
ഗോപാലൻ മാഷ് പരിചയമുള്ള അധ്യാപകരോടു സംസാരിച്ചു. സ്കൂളിലെ അധ്യാപകർ ചെറിയ തുകകൾ നൽകാമെന്നു പറഞ്ഞു. പഞ്ചായത്ത് സ്കോളർഷിപ്പിനുള്ള അപേക്ഷ നൽകി. സഹകരണ ബാങ്കിൽ വിദ്യാഭ്യാസവായ്പയെക്കുറിച്ച് അന്വേഷിച്ചു.
എന്നാൽ പണം പൂർണ്ണമാകുന്നില്ല.
അതേ സമയത്ത് രാഘവന്റെ മുട്ടുവേദന ഗുരുതരമായി. ഒരു രാവിലെ വള്ളത്തിൽനിന്നിറങ്ങുമ്പോൾ കാൽ മടങ്ങി. നവീൻ പിടിച്ചതുകൊണ്ടാണ് വെള്ളത്തിലേക്കു വീഴാതിരുന്നത്.
ഡോക്ടറെ കാണിച്ചു.
വിശ്രമിക്കണം. ദിവസേന തുഴയുന്നത് ഒഴിവാക്കണം.
അത് അവരുടെ വീട്ടിൽ ഉപയോഗിക്കാനാവാത്ത ഉപദേശമായിരുന്നു.
രാഘവൻ തുഴയാതിരുന്നാൽ വരുമാനം നിലയ്ക്കും.
നവീൻ കോളേജിൽ പോയാൽ വള്ളം ആരെടുക്കും? മായയുടെ ഫീസ് ആരടയ്ക്കും? കടക്കാരന്റെ പഴയ കണക്ക് എങ്ങനെ തീർക്കും?
നവീൻ പുലർച്ചെയും വൈകുന്നേരവും കൂടുതൽ യാത്രകൾ ഏറ്റെടുത്തു.
അഞ്ജലി മാറ്റം ശ്രദ്ധിച്ചു.
അവൻ കടവിലെത്തുന്നത് വൈകി. കണ്ണുകൾക്ക് താഴെ ക്ഷീണം. കത്തുകൾ ചെറുതായി. സംസാരിക്കുമ്പോൾ മനസ്സ് മറ്റെവിടെയോ.
ഒരു വൈകുന്നേരം അവൾ ചോദിച്ചു:
“ഫീസ് ഒരുക്കിയോ?”
“ഇല്ല.”
“സ്കോളർഷിപ്പ്?”
“അത് കിട്ടാൻ സമയം വേണ്ടിവരും.”
“ബാങ്ക്?”
“ഈടു ചോദിക്കുന്നു.”
“മാഷ് പറഞ്ഞ സഹായം?”
“അത് മുഴുവൻ മതിയാകില്ല.”
“അപ്പോൾ?”
നവീൻ തുഴയിൽ ശ്രദ്ധിച്ചു.
“ഒരു വർഷം കഴിഞ്ഞ് ചേരാം.”
അഞ്ജലി ആദ്യം അവൻ പറഞ്ഞത് ശരിയായി കേട്ടില്ലെന്നു കരുതി.
“എന്ത്?”
“ഈ വർഷം പോകുന്നില്ല.”
“എന്തുകൊണ്ട്?”
“പറഞ്ഞില്ലേ?”
“ഒരു വർഷം കഴിഞ്ഞാൽ എന്താണ് മാറുന്നത്?”
“പണം ഉണ്ടാക്കാം. അച്ഛന് ചികിത്സ കൊടുക്കാം. വീട്ടിലെ കാര്യങ്ങൾ ഒന്നു ശരിയാക്കാം.”
“നീ ഒരു വർഷം മാറ്റിവയ്ക്കുന്നു എന്നു പറയും. പിന്നെ മറ്റൊരു വർഷം. ഒടുവിൽ പോകില്ല.”
നവീന്റെ മുഖം മുറുകി.
“അത് നീ അങ്ങ് തീരുമാനിച്ചോ?”
“ഞാൻ കാണുന്നതാണ് പറയുന്നത്.”
“എന്താണ് കാണുന്നത്?”
“നീ നിന്റെ സ്വപ്നം ഉപേക്ഷിക്കാൻ ഒരു കാരണം കണ്ടെത്തുന്നു.”
“കാരണം കണ്ടെത്തണമെന്നില്ല. എന്റെ മുന്നിൽ കാരണങ്ങൾ ദിവസവും ഇരിക്കുന്നു.”
“അപേക്ഷിക്കണമെന്ന് പറഞ്ഞപ്പോൾ നീ ഇതുതന്നെയാണ് പറഞ്ഞത്.”
“അന്ന് അപേക്ഷാഫീസ് മാത്രമായിരുന്നു.”
“ഇപ്പോൾ സഹായിക്കാൻ ആളുകളുണ്ട്.”
“എനിക്ക് എല്ലാവരുടെയും സഹായം വേണ്ട.”
“എന്തുകൊണ്ട്?”
“കാരണം വേണ്ട.”
“അത് ഉത്തരമല്ല.”
നവീൻ തുഴ ശക്തിയായി വെള്ളത്തിലിറക്കി.
“എന്റെ വീട്ടിൽ ഇന്ന് അരി വേണം. അഞ്ചുവർഷം കഴിഞ്ഞുള്ള സ്വപ്നം കഴിക്കാൻ പറ്റില്ല.”
അഞ്ജലി നിശ്ശബ്ദയായി.
വാക്കുകളുടെ കാഠിന്യം അവളെ വേദനിപ്പിച്ചു. അതിനു പിന്നിലെ സത്യം അതിലും കൂടുതൽ വേദനിപ്പിച്ചു.
“എന്റെ അച്ഛനോട് ചോദിക്കാം,” അവൾ പറഞ്ഞു. “കടമായി. നീ ജോലി കിട്ടിയശേഷം തിരികെ കൊടുത്താൽ മതി.”
നവീൻ ഉടനെ മറുപടി പറഞ്ഞു:
“വേണ്ട.”
“ചോദിച്ചുപോലുമില്ലല്ലോ.”
“ചോദിക്കേണ്ട.”
“എന്തുകൊണ്ട്?”
“നിന്റെ അച്ഛന്റെ പണത്തിൽ ഞാൻ നിന്റെ അടുത്തു നിൽക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ല.”
അഞ്ജലിയുടെ മുഖം മാറി.
“എന്താണ് അതിനർത്ഥം?”
നവീൻ പറഞ്ഞതിന്റെ തെറ്റ് ഉടനെ മനസ്സിലാക്കി. പക്ഷേ വാക്കുകൾ തിരിച്ചെടുക്കാൻ കഴിഞ്ഞില്ല.
“ഞാൻ അതല്ല ഉദ്ദേശിച്ചത്.”
“പിന്നെ?”
“നമ്മുടെ ബന്ധം അറിഞ്ഞാൽ അദ്ദേഹം എന്തു വിചാരിക്കും? കോളേജിൽ പോകാൻ നിന്റെ പണം വാങ്ങിയെന്ന്.”
“എന്റെ അച്ഛന്റെ പണവും ഞാനും ഒരേ കാര്യമാണോ?”
“അങ്ങനെ പറഞ്ഞില്ല.”
“ഞാൻ നിന്നെ വാങ്ങാൻ ശ്രമിക്കുകയല്ല.”