“അങ്ങനെയായിരുന്നെങ്കിൽ കത്തിക്കില്ലായിരുന്നു.”
“എന്തുചെയ്യും?”
“തിരികെ നൽകും. വാങ്ങാൻ ആളില്ലെങ്കിൽ സൂക്ഷിക്കും.”
അഞ്ജലി കൈയിലെ കവർ കൂടുതൽ മുറുകെ പിടിച്ചു.
“ഞങ്ങളുടെ കത്തുകൾ മാഷ് സൂക്ഷിക്കുന്നുണ്ടോ?”
“നിങ്ങൾക്കു കൊടുക്കുന്നതുവരെ മാത്രം.”
“എൻ. ആരാണെന്ന് മാഷിന് അറിയാമല്ലോ?”
“അറിയാം.”
“ഞാൻ കണ്ടിട്ടുള്ള ആളാണോ?”
ഗോപാലൻ മാഷ് തീയിൽ മറ്റൊരു കടലാസ് ഇട്ടു.
“ആ ചോദ്യം നമ്മുടെ നിയമത്തിന് വിരുദ്ധമാണ്.”
“മാഷ് പേര് പറയേണ്ട. കണ്ടിട്ടുണ്ടോ എന്നു മാത്രം.”
“അതു പറഞ്ഞാലും നിന്റെ തിരച്ചിൽ എളുപ്പമാകും.”
“അയാൾക്ക് എന്നെ അറിയാമോ?”
“നിന്റെ അടയാളം മാത്രമേ അറിയൂ.”
“അയാളാണെന്ന് എനിക്ക് സംശയമുള്ള ഒരാളെ ചോദിച്ചാൽ?”
“അതും പറയില്ല.”
അഞ്ജലി നിരാശയോടെ അദ്ദേഹത്തെ നോക്കി.
“ഇത്ര രഹസ്യമാക്കേണ്ട കാര്യമുണ്ടോ?”
“ആദ്യം അതിൽ കാര്യമുണ്ടെന്ന് നിനക്കു തോന്നിയിരുന്നല്ലോ.”
“അന്ന് ഞങ്ങൾ രണ്ടു കത്തുകൾ മാത്രമാണ്
എഴുതിയത്.”
“ഇപ്പോൾ?”
അഞ്ജലി മറുപടി പറഞ്ഞില്ല.
ഗോപാലൻ മാഷ് തീ കെടുത്തി. പിന്നെ കൈ കഴുകി അകത്തേക്കു നടന്നു.
“ചില കാര്യങ്ങൾ രഹസ്യമായിരിക്കുമ്പോൾ മാത്രമാണ് വളരുന്നതെന്ന് ഞാൻ പറയുന്നില്ല,” അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. “പക്ഷേ തിരിച്ചറിയൽ നേരത്തെ അറിഞ്ഞാൽ നിങ്ങൾ എഴുതുന്ന വാക്കുകൾ മാറും.”
“എന്തുകൊണ്ട്?”
“ആൾ ആരാണെന്ന് അറിഞ്ഞാൽ അയാൾ എന്തു ചിന്തിക്കും എന്ന ഭയം വരും. കുടുംബം എന്താണ്, നാട്ടുകാർ എന്തുപറയും, സ്കൂളിൽ എങ്ങനെ നോക്കും, വഴിയിൽ കണ്ടാൽ എന്തു സംസാരിക്കും എന്നൊക്കെ ചിന്തിക്കും.”
“ഇപ്പോൾ ഭയമില്ലേ?”
“ഇപ്പോൾ നിങ്ങൾ വാക്കുകളോടാണ് മറുപടി പറയുന്നത്. പേരുകളോടല്ല.”
അഞ്ജലി മേശയ്ക്കുമുന്നിലിരുന്നു.
“പേര് ഒരിക്കലും അറിയാൻ പാടില്ലേ?”
“പരിപാടിയുടെ കാലാവധി തീരുന്നതുവരെ വേണ്ട.”
“അത് എപ്പോഴാണ്?”
“ഒരു വർഷം.”
“ഒരു വർഷമോ?”
“ചേരുമ്പോൾ വായിച്ചില്ലേ?”
അഞ്ജലി ഓർത്തുനോക്കി. ചെറിയ ഫോമിന്റെ അടിയിൽ ചില നിയമങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്നു. ശ്രദ്ധിച്ചിരുന്നില്ല.
“ഒരു വർഷം വളരെ കൂടുതലാണ്.”
“ആദ്യം ഇത് ബോറടിമാറ്റാനുള്ള പരിപാടിയല്ലായിരുന്നോ?”
അവൾ മാഷിനെ രൂക്ഷമായി നോക്കി.
“ഞാൻ അങ്ങനെ പറഞ്ഞിട്ടില്ല.”
“പറയാത്ത കാര്യങ്ങളും ചിലപ്പോൾ മുഖത്തുണ്ടാകും.”
“എനിക്ക് അയാളെ കാണണമെന്നോ പേര് അറിയണമെന്നോ ഇല്ല.”
“ഞാൻ അങ്ങനെ പറഞ്ഞില്ലല്ലോ.”
അഞ്ജലി കവർ പെട്ടിയിൽ ഇട്ടു. പിന്നെ പുതിയ പുസ്തകമെടുക്കാതെ പുറത്തേക്കു നടന്നു.
വാതിലിനരികിലെത്തിയപ്പോൾ ഗോപാലൻ മാഷ് വിളിച്ചു:
“അഞ്ജലി.”
അവൾ തിരിഞ്ഞു.
“നിനക്കു സത്യത്തിൽ അറിയേണ്ടത് അയാൾ ആരാണ് എന്നാണോ?”
“അതെ.”
“അതോ, നീ മനസ്സിൽ സൃഷ്ടിച്ച ആളിൽനിന്ന് അയാൾ വ്യത്യസ്തനായിരിക്കുമോ എന്നാണ് പേടി?”
അഞ്ജലി മറുപടി പറയാതെ പോയി.
അന്ന് വൈകിട്ട് നവീൻ വായനശാലയിലെത്തിയപ്പോൾ അവനും സമാനമായ ചോദ്യം
ചോദിച്ചു.
“എ ഒരു പെൺകുട്ടിയാണല്ലേ?”
“അത് നിനക്ക് എങ്ങനെ ഉറപ്പായി?”
“അല്ലേ?”
“നിയമം നിനക്ക് നല്ലവണ്ണം അറിയാമല്ലോ.”
“കുറഞ്ഞത് ഈ നാട്ടിലാണോ? അക്കരെയാണോ ഇക്കാരായാണോ അതോ ജെട്ടി കടന്നു പോകണോ? എവിടാ ആ ആളിന്റെ താമസം?”
“നവീനേ.”
മാഷിന്റെ ശബ്ദം ഗൗരവമായി.
നവീൻ മിണ്ടാതായി.
“നിങ്ങളിൽ ഒരാൾ ചോദിച്ചതുപറഞ്ഞാൽ മറ്റെയാൾക്കു നീതിയാകില്ല,” മാഷ് പറഞ്ഞു. “രണ്ടുപേരും ഒരേ വാതിലിന്റെ രണ്ടുവശത്താണ്. ഞാൻ ഒരാൾക്കുവേണ്ടി തുറന്നാൽ മറ്റെയാൾക്കും തുറക്കേണ്ടിവരും.”
“ഒരു വർഷം കഴിഞ്ഞാൽ?”
“ആ ദിവസം നിങ്ങൾക്ക് ഇഷ്ടമുണ്ടെങ്കിൽ പേരുപറയാം.”
“അതുവരെ എന്തെങ്കിലും മാറിയാൽ?”
“മാറും.”
“എന്ത്?”
“നിങ്ങൾ.”
നവീൻ കവർ വാങ്ങി പുറത്തേക്കിറങ്ങി. അസ്തമയസൂര്യന്റെ വെളിച്ചം വെള്ളത്തിൽ നീണ്ടുകിടന്നു. കടവിനടുത്ത് അഞ്ജലി നിൽക്കുന്നത് കണ്ടു. അവളുടെ കയ്യിലും ഒരു പുസ്തകം.
“വള്ളം കാത്തിരിക്കുകയാണോ?” നവീൻ ചോദിച്ചു.
“അതെ.”
“ഞാൻ പോകുന്നുണ്ട്.”
അവർ വള്ളത്തിലേക്ക് നടന്നു.
അഞ്ജലി വീണ്ടും ഗോപാലൻ മാഷിന്റെ ചോദ്യം ഓർത്തു.